İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Bir insana hata içinde olduğunu göstermek başka şeydir, onu hakikatin sahibi kılmak başka şeydir.”

— John Locke (1632 – 1704)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

It is one thing to show a man that he is in error, and another to put him in possession of the truth.

Ne anlatıyor?

Locke bu sözüyle eleştiri ile öğretme arasındaki temel farkı vurgular. Bir kişiye yanlış düşündüğünü göstermek, yalnızca mevcut inancını sarsar; bu, onun zihninde bir boşluk yaratır. Ancak o boşluğu doğru bilgiyle doldurmak, bambaşka ve daha zor bir iştir. Bir yanlışı çürütmek, doğruyu öğretmek anlamına gelmez.

Bu ayrım, özellikle felsefi ve pedagojik tartışmalarda önemlidir. Bir insanın hatasını göstermek çoğu zaman yeterli görülür; oysa zihin, yıkılan bir inancın yerine yenisi konmadığında eski alışkanlıklarına geri dönebilir ya da yeni yanlışlara savrulabilir. Locke burada bilgi aktarımının sabır ve yöntem gerektirdiğini, doğrunun yalnızca olumsuzlama yoluyla değil; olumlu bir biçimde zihne yerleştirilmesi gerektiğini ima eder.

Söz, günümüzde özellikle eğitim ve iletişim alanında geçerliliğini korur. İnsanları yanlış bilgiden kurtarmak tek başına yeterli değildir; onlara doğru bilgiye ulaşma yolunu göstermek, bilgiyi sindirmelerine yardımcı olmak gerekir. Aksi takdirde boşluk; yeni yanlışlar, söylentiler veya daha derin bir kafa karışıklığıyla dolar.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, 'İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme' adlı eserin dördüncü kitabının yedinci bölümünün on birinci kesiminde geçer. Locke burada yanlış önermelerin ve önyargıların zihin üzerindeki etkisini incelerken, bir yanlışın çürütülmesi ile hakikatin öğretilmesi arasındaki farkı ortaya koyar.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler