“Erdemsizliği erdeme tercih etmek, açık bir yargı hatasıdır.”

Locke bu sözüyle ahlaki yargının rasyonel temeline dikkat çeker. İnsanın mutluluk arayışı ile ahlaki doğruluk arasında bir çelişki olmadığını, aksine erdemli davranmanın insanın uzun vadeli çıkarına ve mutluluğuna uygun olduğunu savunur. Erdemsizliği seçmek, bu hesabı yapamamaktan kaynaklanan bir yargı yanılgısıdır.

Ona göre bu hata çoğu zaman insanın acil hazlara kapılıp uzak sonuçları görememesinden doğar. İnsan, anlık tatmin ile kalıcı mutluluğu karşılaştırmak yerine, her ikisini de eşit şartlarda değerlendirebilen bir zihinle hareket etmelidir.

Bu düşünce, ahlakı yalnızca duygusal bir mesele olarak değil, akıl yürütmeyle yönlendirilebilen pratik bir alan olarak gören Aydınlanma anlayışının bir parçasıdır. Yanlış davranış, kötülükten çok bir hesap hatası olarak yorumlanır.

Locke'un 1689'da yayımlanan "İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme" eserinin ikinci kitabında, irade özgürlüğünü ve seçim yapma gücünü ele aldığı bölümde geçer. İnsanın arzularına göre hareket etme yetisini incelerken, yanlış ahlaki seçimlerin doğru yargıda bulunamamaktan kaynaklandığını öne sürer.