İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“İnsanın kendisinden haklı olarak bir gerekçe isteyemeyeceği tek bir ahlak kuralı bile öne sürülemez.”

— John Locke (1632 – 1704)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

There cannot any one moral Rule be propos'd, whereof a Man may not justly demand a Reason.

Ne anlatıyor?

Locke bu sözüyle ahlak kurallarının keyfi dayatmalar olmadığını, her kuralın akıl yoluyla sorgulanabilir ve gerekçelendirilebilir olması gerektiğini vurgular. Ona göre insan, yalnızca otorite söylediği için değil, kuralın ardındaki nedeni kavrayabildiği için ahlaki bir yaşam sürebilir.

Bu düşünce, Locke'un daha geniş felsefi projesinin bir parçasıdır: İnsan zihni doğuştan yazılı hazır ahlak ilkeleriyle gelmez; doğru ve yanlış, deneyim ve akıl yoluyla öğrenilir. Ahlak alanında da tıpkı bilimde olduğu gibi kanıta ve akıl yürütmeye başvurulmalıdır.

Günümüzde bu söz, ahlaki otoriteye körü körüne boyun eğmeye karşı bir uyarı niteliği taşır. Bir kuralı kabul etmeden önce neden var olduğunu sormak, bireyin özerkliğini ve eleştirel düşünme yetisini merkeze alan bir tutumdur.

Hangi bağlamda söylendi?

John Locke'un 1689'da yayımlanan "İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme" adlı eserinin birinci kitabında, doğuştan pratik ilkelerin var olmadığını savunduğu bölümden alınmıştır. Locke burada, doğuştan geldiği öne sürülen ahlak kurallarının aslında evrensel olarak kabul edilmediğini ve her kuralın gerekçelendirilmeye açık olduğunu göstermeye çalışır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler