“Mutlak, keyfi iktidardan bu özgürlük, insanın kendini koruması için o kadar zorunludur ve onunla o kadar sıkı bağlıdır ki, insan ondan ancak kendini korumasını ve yaşamını birlikte kaybettiğinde ayrılabilir. Çünkü kendi yaşamı üzerinde iktidarı olmayan insan, ne bir sözleşmeyle ne de kendi rızasıyla kendisini kimseye köle edebilir, ne de bir başkasının, dilediği zaman yaşamını elinden alacak mutlak, keyfi iktidarı altına girebilir.”

Locke bu sözünde özgürlüğün devredilemezliğini ve köleliğin imkânsızlığını temellendirir. Ona göre insan, kendi yaşamı üzerinde mutlak bir mülkiyet hakkına sahip değildir; yaşam, insanın başkasına devredebileceği bir meta değildir. İnsanın varlığı ve yaşamı, yalnızca Tanrı'ya ve doğa yasasına tabidir. Bu nedenle hiç kimse, özgür iradesiyle bile olsa, kendisini bir başkasının mutlak ve keyfi iktidarına teslim edemez.

Bu argüman, Locke'un sözleşme kuramının önemli bir boyutunu gösterir: Rıza, her şeyi meşrulaştıramaz. İnsan doğasına ve doğa yasasına aykırı olan bir sözleşme geçersizdir. Kölelik, insanın kendini koruma yükümlülüğüyle çeliştiği için, kişi buna rıza göstermiş olsa bile hukuken ve ahlâken bağlayıcı değildir. Bir insan ancak bir savaş durumunda, yaşamı hak edecek biçimde kendini kaybettiğinde özgürlüğünü de kaybedebilir.

Bu düşünce, modern insan hakları anlayışının kurucu unsurlarından biridir. İnsan onuru, kişinin kendi rızasıyla bile devredemeyeceği bir değer olarak ilk kez bu kadar açık biçimde ifade edilmiştir. Locke böylece, sözleşme özgürlüğünün de insan doğasının ve doğa yasasının sınırları içinde kaldığını hatırlatır.

Bu pasaj, "Yönetim Üzerine İki İnceleme"nin (1689) ikinci incelemesinin IV. bölümünde, kölelik üzerine tartışmanın içinde yer alır. Locke, doğal özgürlüğün ne olduğunu ve hangi koşullarda kaybedilebileceğini açıklarken, köleliğin ancak hak edilmiş bir ceza olarak mümkün olabileceğini, kişinin kendi rızasıyla köleleşemeyeceğini savunur. Bu argüman, mutlak monarşiye ve kralın tebaası üzerindeki keyfi iktidar iddiasına karşı dolaylı bir itiraz niteliği taşır.