İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Sofistlik yalnızca insanları cehaletleri içinde daha kibirli kılmaya yarar.”

— John Locke (1632 – 1704)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Sophistry is only fit to make men more conceited in their ignorance.

Ne anlatıyor?

Locke bu kısa sözünde sofistliği, yani görünüşte akıllı ama gerçekte yanıltıcı akıl yürütmeyi eleştirir. Ona göre sofistlik bilgi üretmez; tam tersine, kişinin kendi eksikliğini görmesini engeller. Çünkü akıl yürütmenin sahte bir gösterisi, kişiyi gerçek anlamda öğrenme ihtiyacından uzaklaştırır ve sahip olduğu yanlış kanaatleri sağlam bilgiymiş gibi savunmasına yol açar.

Bu görüş, Locke'un felsefesinin temelinde yer alan bilgi anlayışıyla uyumludur. Ona göre bilgi, açık ve kanıtlanabilir ideler arasındaki bağların kavranmasıyla kurulur. Sofistlik ise bu bağları bulanıklaştırır, kelime oyunları ve yüzeysel çıkarımlarla zihni yanıltır. Daha da önemlisi, sofistliğe başvuran kişi kendi cehaletini fark etmek yerine, yanlış bir üstünlük duygusuna kapılır. Locke için bu, entelektüel gelişimin önündeki büyük engellerden biridir.

Söz, günümüzde tartışma kültürü ve kamu söylemi için de geçerli bir uyarıdır. İçerikten yoksun ama görünüşte parlak argümanlar, dinleyiciyi ya da konuşanı gerçek düşünceden uzaklaştırabilir. Locke böylece öğrenmenin alçakgönüllülük ve açıklık gerektirdiğini, sahte akıl yürütmenin ise yalnızca kibri beslediğini hatırlatır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler