İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Aynı şekilde geometride, belli bir yöne çizilen bir doğru artı olarak sayılırsa, ters yöne çizilen doğru eksi olarak alınabilir. Diyelim ki AB sağa, BC sola çizilsin; AB artı sayılırsa, BC eksi olur; çünkü çizilirken AB'yi azaltır...”

— Isaac Newton (1642 – 1727)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

After the same Manner in Geometry, if a Line drawn any certain Way be reckon'd for Affirmative, then a Line drawn the contrary Way may be taken for Negative: As if AB be drawn to the right, and BC to the left; and AB be reckon'd Affirmative, then BC will be Negative; because in the drawing it diminishes AB...

Ne anlatıyor?

Newton burada geometrik büyüklüklerin işaret kazanmasını, doğrultu seçimine bağlı bir uzlaşı olarak açıklıyor. Bir doğru parçasının "artı" ya da "eksi" olması, kendi başına mutlak bir nitelik değildir; belirlenen referans yönüne göre anlam kazanır. Sağa doğru çizilen bir doğru artı kabul edilirse, sola doğru çizilen doğru onu azalttığı için eksi sayılabilir. Bu yaklaşım, cebirsel işaretlerin geometrik temsilini mümkün kılar.

Bu söz, soyut matematiksel kavramların uzamsal bir model üzerinden nasıl kurulabileceğini gösterir. Newton, geometrik çizimleri cebirsel işaretlerle ilişkilendirerek matematiğin farklı alanları arasında bir köprü kurar. Bugün için de, koordinat sistemlerinde yönlerin artı ve eksi olarak tanımlanmasının temelini oluşturan bu tür açıklamalar, matematik eğitiminde kavramların sezgiyle bağlantısını kuvvetlendirmeye yarar.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu pasaj, Newton'un cebirsel akıl yürütmeyi geometrik temsillerle açıkladığı Arithmetica Universalis (1707) adlı eserinden alınmıştır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler