Ünlü söz
“Tanrı her şeyi sayı, ağırlık ve ölçüyle yarattı.”
— Isaac Newton (1642 – 1727)
İngilizce aslı
God created everything by number, weight and measure.
Ne anlatıyor?
Bu söz, evrenin keyfi ya da kaotik bir yapıda olmadığını, aksine matematiksel bir düzen ve orantı üzerine kurulduğunu ifade eder. Newton için sayı, ağırlık ve ölçü; doğanın dilini çözmenin anahtarıydı. Fiziksel dünyayı anlamak demek, Tanrı'nın yaratırken kullandığı bu ölçüleri keşfetmek demekti. Dolayısıyla bilimsel çalışma, dinî bir anlam da taşıyordu; çünkü doğadaki yasaları bulmak, Tanrı'nın eserini okumak anlamına geliyordu.
Söz aynı zamanda Newton'un dönemindeki doğa felsefesinin özünü yansıtır: Evren rasyoneldir, ölçülebilirdir ve akıl yoluyla kavranabilir. Bu yaklaşım, modern bilimin temel varsayımlarından biri hâline gelmiştir. Doğadaki düzenlilikler, deney ve matematik yoluyla Yakalanabilir; tesadüf değil, yasa egemendir. Bugün hâlâ birçok bilim insanı için doğanın matematiksel olarak betimlenebilmesi, evrenin anlaşılabilirliğine duyulan güvenin temelidir.
Hangi bağlamda söylendi?
Newton'un bir öğrencinin defterine yazdığı Latince bir ifadeden çevrilmiştir. 1998'de Symmetry in Plants adlı kitapta alıntılanmıştır; Latince aslı 'Numero pondere et mensura Deus omnia condidit' biçiminde de kaydedilmiştir. Benzer ifadeler Thomas Aquinas'a ve daha eski kaynaklara da atfedilir.
Kaynak
- Eser: Symmetry in Plants (1998)
- Künye: As quoted in Symmetry in Plants (1998) by Roger V. Jean and Denis Barabé, p. xxxvii, a translation of a Latin phrase he wrote in a student's notebook, elsewhere given as Numero pondere et mensura Deus omnia condidit. This is similar to Latin statements by Thomas Aquinas, and even more ancient statem
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Isaac_Newton
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Aynı şekilde geometride, belli bir yöne çizilen bir doğru artı olarak sayılırsa, ters yöne çizilen doğru eksi olarak alınabilir. Diyelim ki AB sağa, BC sola çizilsin; AB artı sayılırsa, BC eksi olur; çünkü çizilirken AB'yi azaltır...”
— Isaac Newton (1642 – 1727)
“Mekanik de olsa faydalı şeyler, Pappus'tan öğrendiğimiz üzere, geometrideki faydasız spekülasyonlara haklı olarak tercih edilir.”
— Isaac Newton (1642 – 1727)
“Cebir yoluyla denklemlere kolayca ulaşırsınız; ancak oradan, genellikle porizmalar yöntemi aracılığıyla ortaya çıkan zarif inşalara ve kanıtlamalara geçmek o kadar kolay değildir; bu analizde kişinin yaratıcılığı ve icat gücü de o kadar fazla çalıştırılıp inceltilmez.”
— Isaac Newton (1642 – 1727)
“Ateizm o kadar saçma ki. Güneş sistemine baktığımda, dünyanın güneşten doğru uzaklıkta olduğunu ve uygun miktarda ısı ile ışık aldığını görüyorum. Bu tesadüfen olmadı.”
— Isaac Newton (1642 – 1727)
“Başka hiçbir kanıt olmasaydı bile, başparmak beni Tanrı'nın varlığına ikna ederdi.”
— Isaac Newton (1642 – 1727)
“Şekillerin basitliği, onların oluşum ve düşünce bakımından basitliğine bağlıdır; bir denklem ise bir şeklin üretildiği ve kavranmasını kolaylaştıran (geometrik ya da mekanik) bir tariften başka bir şey değildir.”
— Isaac Newton (1642 – 1727)