Ünlü söz
“Büyük zihinlerin bile yalnızca beş parmak genişliğinde deneyimi vardır; hemen yanı başında düşünmeleri biter ve onların sonsuz boş uzamı ile aptallıkları başlar.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Auch große Geister haben nur ihre fünf Finger breite Erfahrung, - gleich daneben hört ihr Nachdenken auf: und es beginnt ihr unendlicher leerer Raum und ihre Dummheit.
Ne anlatıyor?
Nietzsche bu sözde en büyük düşünürlerin bile bilgi ve deneyimlerinin son derece sınırlı olduğunu vurgular. 'Beş parmak genişliğinde deneyim' ifadesi, insanın kavrayabildiği alanın darlığını somut ve bedensel bir imgeyle anlatır. Düşüncenin bittiği yerde ise Nietzsche'ye göre bir boşluk vardır; insan bu boşluğu çoğu zaman fark etmez ve orayı bilgiyle doldurduğunu sanır.
Bu ifade, felsefi alçakgönüllülüğü ve insan bilgisinin sınırlılığını hatırlatır. Aynı zamanda otorite sayılan kişilere eleştirel bakmayı teşvik eder; deha da olsa her insan, deneyiminin dışında kalan alanlarda bilgisizdir. Söz, kesin bilgi iddialarına karşı bir uyarı niteliğindedir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Nietzsche'nin 1881'de yayımlanan Tan Kızıllığı (Morgenröte) adlı eserinin 564 numaralı aforizmasında yer alır.
Kaynak
- Eser: Morgenröte
- Künye: Aph. 564
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Hiçbir galip şansa inanmaz.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kör öğrenciler olmadan bir insanın ve eserinin etkisi hiçbir zaman büyük olmamıştır. Bir bilgiyi zafere ulaştırmak çoğu zaman yalnızca şu anlama gelir: onu aptallıkla öyle evlendirmek ki, aptallığın ağırlığı bilgi için de zaferi zorlasın.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bilge kişi gökbilimci olarak. - Yıldızları hâlâ "üstünde" bir şeyler olarak hissettiğin sürece, henüz bilen kişinin bakışına sahip değilsin demektir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bir düşünürü umutsuzluğa sürükleyebilecek şeyler arasında şu bilgi de vardır: Mantıksızlık insan için zorunludur ve mantıksızlıktan pek çok iyi şey doğar.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kendi evimde otururum, // Hiç kimseyi hiçbir zaman taklit etmedim // Ve - kendi kendine gülmeyen // Her ustaya güldüm.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)