“Dante: ya da mezarlarda şiir yazan sırtlan.”

Bu sözde Nietzsche, Dante'yi 'mezarlarda şiir yazan sırtlan' olarak nitelendirir. Sırtlan imgesi, hem ölüyle ve çürümeyle beslenen bir hayvanı hem de karanlık, yeraltına özgü bir varlığı çağrıştırır. Nietzsche burada Dante'nin şiirinin özellikle 'İlahi Komedya'daki cehennem, araf ve cennet tasvirleriyle ölüler dünyasına, günahın ve cezanın karanlık bölgelerine duyduğu ısrarlı ilgiyi vurgular. Dante'nin dehası, tam da ölümün, yargının ve azabın imgeleriyle çalışır; Nietzsche bu dehayı yüceltmek yerine, onu rahatsız edici ve karanlık bir güç olarak betimler.\n\nBu değerlendirme, Nietzsche'nin genel estetik tavrının bir parçasıdır: Ona göre sanat, yaşamı olumlayan, güçlü ve aydınlık bir taşma olmalıdır. Dante'nin şiiri ise Hıristiyan ahlakının ölüm, günah ve ceza saplantısını taşır. 'Mezarlarda şiir yazan sırtlan' ifadesi, Dante'nin büyüklüğünü reddetmez, ama onun yaratıcılığının kaynağını karanlık ve yaşam karşıtı bir dürtüye bağlar. Bugünün okuru için bu söz, büyük sanatın bile hangi psikolojik ve kültürel kaynaklardan beslendiğine dair çarpıcı bir uyarı niteliğindedir.

Bu söz, Nietzsche'nin 1889'da yayımlanan 'Götzen-Dämmerung' (Putların Alacakaranlığı) adlı eserinin 'Zamansız Birinin Gezintileri' bölümündeki 1. aforizmadan alınmıştır. Bu bölümde Nietzsche, farklı sanatçı ve düşünürlere dair kısa, keskin değerlendirmeler sunar. Dante'yi 'sırtlan' olarak betimleyen bu söz, onun Hıristiyan kültürünün ölüm ve ceza saplantısına yönelik eleştirisinin bir parçasıdır ve bölümün açılış ifadelerinden biridir.