“Düşünceler, duyumlarımızın gölgeleridir – onlardan her zaman daha karanlık, daha boş, daha sadedir.”

Nietzsche bu sözde, insan zihninin iki temel faaliyeti olan duyum (Empfindung) ile düşünce arasında hiyerarşik bir ilişki kurar. Düşünce, ona göre duyumun ancak bir gölgesidir; yani duygu ve duyumların canlılığı, zenginliği ve doğrudanlığı karşısında ikincil, eksik ve soluk bir türetimdir. Gölge imgesi, düşüncenin asla duyumun kendisi olamayacağını, onu yalnızca dolaylı yoldan, belirsiz biçimde yansıttığını anlatır.

Nietzsche burada Batı felsefesinin geleneksel olarak akla ve düşünceye verdiği üstün konumu tersine çevirir. Klasik felsefi gelenekte genellikle akıl, duyuların aldatıcı dünyasının üzerinde yükselen bir yeti olarak görülür. Nietzsche ise düşünceyi, emin olunması güç, duyum kadar canlı olmayan ve çoğu zaman yetersiz kalan bir temsil biçimi olarak değerlendirir.

Bu aforizma, aynı zamanda dilin ve kavramların sınırlılığına da işaret eder: Duyumlar bedenin dolaysız deneyimini taşırken, düşünceler bu deneyimi genelleştirmek ve sadeleştirmek zorundadır. Bugünün okuru için bu söz, duygusal deneyimlerin ve bedensel bilginin salt akılsal kavrayışa indirgenemeyeceğine dair güçlü bir hatırlatma niteliğindedir.