“Gözleriniz bana fazla zalim bakıyor ve acı çekenlere şehvetle bakıyorsunuz. Sizin şehvetiniz de kılık değiştirip kendine merhamet adını mı taktı?”

Nietzsche bu sözde merhametin göründüğü kadar saf ve iyi niyetli bir duygu olmayabileceğini ileri sürer. Başkalarının acısına duyulan ilgi, çoğu zaman gerçek bir yardım etme isteğinden değil, gizli bir hazdan, üstünlük duygusundan ya da meraklı bir seyircilikten beslenebilir. "Şehvet" sözcüğünü kullanarak merhametin altında yatan bu rahatsız edici hazzı açığa çıkarır.

Bu düşünce, Nietzsche'nin genel ahlak eleştirisinin bir parçasıdır. Ona göre geleneksel ahlak, insanı zayıflatan ve kendi gücünü kullanmaktan alıkoyan duyguları yüceltir. Merhamet de bunlardan biridir; çünkü acı çeken kişiye yardım etmek yerine onun acısını seyretmekten gizli bir tatmin duymak, hem merhamet edeni hem de acı çekeni küçültür. Nietzsche, bu duygunun ikiyüzlülüğünü ortaya koyarak okuru kendi içgüdülerini ve ahlaki görünümlü davranışlarını sorgulamaya davet eder.

Bugün okura söylediği şey, iyilik ve merhamet gibi yüce görünen duyguların bile içimizdeki bencil, rekabetçi ve hatta sadist eğilimlerden bağımsız olmadığıdır. Bu, merhametsiz olmayı öğütlemek değil, kendi güdülerimizi dürüstçe görmeyi ve başkalarının acısı karşısındaki tavrımızı içtenlikle sorgulamayı gerektirir. Duygularımızın gerçek kaynağını bilmek, ahlaki davranışın ilk adımı olabilir.

Söz, "Also sprach Zarathustra"nın (Böyle Buyurdu Zerdüşt) birinci bölümünde yer alan "Von der Keuschheit" (İffet Üzerine) başlıklı bölümde geçer. Bu bölümde Zarathustra, ahlaki görünen bazı duygu ve davranışların altında yatan gizli dürtüleri sorgular. Nietzsche burada merhamet kavramını, Hristiyan ahlakının yücelttiği bir değer olarak ele alıp onun ikiyüzlü yönlerini açığa çıkarmaya çalışır.