Ünlü söz
“Haset ve kıskançlık, insan ruhunun mahrem yerleridir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Neid und Eifersucht sind die Schamteile der menschlichen Seele.
Ne anlatıyor?
Nietzsche bu özdeyişte haset ve kıskançlığı, insan ruhunun utanç duyulan, gizlenen ve açıkça konuşulmayan yönleri olarak betimler. Bedenin mahrem bölgeleri nasıl örtülür ve toplum içinde sözü edilmezse, haset ve kıskançlık da ruhsal yaşamda benzer bir konumdadır. İnsanlar bu duyguları yaşar, ama onları saklar; çünkü bunlar zayıflık, eksiklik ya da kötü niyet olarak görülür. Başkasının başarısı ya da sahip olduğu bir şey karşısında duyulan rahatsızlık, kişinin kendi yetersizlik duygusuyla yüzleşmesini gerektirir.
Sözün gücü, ahlaki bir yargıda bulunmamasından gelir. Nietzsche bu duyguları yalnızca kınamaz; onları insan doğasının kaçınılmaz, hatta dürüstçe kabul edilmesi gereken parçaları olarak görür. Toplum, bu duyguları ayıplamakla onların varlığını ortadan kaldırmaz, yalnızca görünmez kılar. Bugün de sosyal medyada, iş hayatında ve dostluklarda haset ile kıskançlık, adı konulmadan birçok davranışı yönlendiren gizli güçler olarak varlığını sürdürür.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Nietzsche'nin "Menschliches, Allzumenschliches" (İnsanca, Pek İnsanca) adlı eserinin ilk cildinde, 503. aforizma olarak yer alır. Eser 1878'de yayımlanmıştır. Nietzsche bu dönemde ahlaki değerlerin ve insan duygularının kökenlerini psikolojik bir yaklaşımla ele alır. Haset ve kıskançlık gibi toplumca ayıplanan duyguları, insan doğasının anlaşılması gereken yönleri olarak inceler.
Kaynak
- Eser: Menschliches, Allzumenschliches
- Künye: I, Aph. 503
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Hiçbir galip şansa inanmaz.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“İyi ve Kötü denen eski bir kuruntu vardır. Bu kuruntunun tekerleği şimdiye dek falcılar ve yıldız okuyucular etrafında dönmüştür.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kör öğrenciler olmadan bir insanın ve eserinin etkisi hiçbir zaman büyük olmamıştır. Bir bilgiyi zafere ulaştırmak çoğu zaman yalnızca şu anlama gelir: onu aptallıkla öyle evlendirmek ki, aptallığın ağırlığı bilgi için de zaferi zorlasın.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Halk trajediden aslında iyice duygulanmaktan, bir kez olsun içini döküp ağlayabilmekten fazlasını istemez.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kendi evimde otururum, // Hiç kimseyi hiçbir zaman taklit etmedim // Ve - kendi kendine gülmeyen // Her ustaya güldüm.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)