“Hayat, içinde sıkılmak için yüz kat fazla kısa değil mi?”

Nietzsche bu soru biçimindeki aforizmada, can sıkıntısını bir zaman bolluğu ya da yapacak şey bulamama durumu olarak gören anlayışa radikal bir itiraz getirir. Hayatın kısalığı düşünüldüğünde, sıkılmanın mantıksız değil ama neredeyse bir savurganlık olduğunu ima eder. Burada retorik bir soru kullanarak, okuru kendi varoluşsal tutumunu sorgulamaya davet eder: Eğer hayat bu kadar kısaysa, onu can sıkıntısıyla geçirmek nasıl bir seçimdir?

Nietzsche'nin felsefesinde can sıkıntısı önemli bir yer tutar. Onu yalnızca kaçınılması gereken boş bir duygu olarak değil, aynı zamanda yaratıcı güçlerin harekete geçmesi için gereken verimli bir zemin olarak görür. Ancak burada vurgu, sıkılmanın bir yaşam yanılgısı olabileceğine kayar. Yoğun yaşama, kendini aşma ve yaratma arzusuyla dolu biri için sıkılmak, varoluşa karşı bir tür israf ve ilgisizlik halidir.

Bugünün okuruna bu söz, zamanın değerini ve dikkatin yönünü sorgulatır. Modern hayatın hızına rağmen insanların sıklıkla sıkılmaktan şikâyet etmesi, aslında zaman eksikliğinden değil, anlam ve katılım eksikliğinden kaynaklanır. Nietzsche'nin sorusu, sıkılma anını bir şikâyet olmaktan çıkarıp, yaşamın nasıl daha derin bir katılımla sürdürülebileceği üzerine düşünmeye dönüştürür.

Bu söz, Nietzsche'nin 1886 tarihli 'Jenseits von Gut und Böse' (İyinin ve Kötünün Ötesinde) adlı eserinin 227. aforizmasıdır. Eserin 'Özdeyişler ve Ara Oyunlar' bölümünde yer alır. Nietzsche bu bölümde kısa, çarpıcı ve genellikle alaycı bir üslupla insan davranışlarını, ahlaki alışkanlıkları ve yaşam pratiklerini değerlendirir. Bu aforizma da okuru gündelik yaşamın sorgulanmadan benimsenen tavırları üzerine düşünmeye çağıran tipik bir Nietzscheci hamledir.