Ünlü söz
“İnsan, hayvan ile üstinsan arasına gerilmiş bir iptir – bir uçurumun üzerinde bir ip.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Der Mensch ist ein Seil, geknüpft zwischen Tier und Übermensch - ein Seil über einem Abgrunde.
Ne anlatıyor?
Nietzsche bu sözünde insanı tamamlanmış bir varlık olarak değil, bir geçiş, bir köprü olarak tanımlar. İnsan, hayvan ile üstinsan arasında gerilmiş bir iptir; yani kendi başına nihai bir amaç değil, aşılması gereken bir ara durumdur. Buradaki 'ip' imgesi, insanın hem iki uç arasındaki gerilimini hem de üzerinde yürünen tehlikeli yolu anlatır. Uçurum ise geriye düşme, hayvanî olana gerileme ya da ileriye gidememe riskini simgeler.
Üstinsan kavramı, Nietzsche'nin insanın kendini aşması gerektiğine dair çağrısının merkezindedir. İnsan kendisini sabit ve bitmiş bir varlık olarak gördüğü sürece bu ipin üzerinde duramaz. Ancak kendini aşmaya, yeni değerler yaratmaya ve kendi varoluşunu bir geçiş olarak görmeye cesaret eden kişi bu ipi anlamlı kılabilir. Bu yüzden söz, insanın yüceliğini değil, sürekli bir oluş ve tehlike hâlinde olduğunu vurgular.
Bugünün okuruna bu söz, insanı bitmiş bir proje olarak değil, sürekli kendini yeniden kuran bir gerilim olarak düşünme imkânı sunar. İnsan olmak, konforlu bir durumda kalmak değil, uçurumun üzerinde yürümeyi göze almaktır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Nietzsche'nin 1883-1885 yıllarında yayımlanan "Böyle Buyurdu Zerdüşt" adlı eserinin açılış bölümlerinden olan "Zerdüşt'ün Önsözü"nün 4. kısmında yer alır. Zerdüşt, dağdan indikten sonra halka hitap ederken insanı hayvan ile üstinsan arasında bir ip olarak tanımlar. Bu konuşma, kitabın ana temalarından biri olan insanın kendini aşması düşüncesinin ilk güçlü ifadelerinden biridir.
Kaynak
- Eser: Also sprach Zarathustra
- Künye: Zarathustras Vorrede (4)
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Hiçbir galip şansa inanmaz.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kör öğrenciler olmadan bir insanın ve eserinin etkisi hiçbir zaman büyük olmamıştır. Bir bilgiyi zafere ulaştırmak çoğu zaman yalnızca şu anlama gelir: onu aptallıkla öyle evlendirmek ki, aptallığın ağırlığı bilgi için de zaferi zorlasın.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Halk trajediden aslında iyice duygulanmaktan, bir kez olsun içini döküp ağlayabilmekten fazlasını istemez.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bilge kişi gökbilimci olarak. - Yıldızları hâlâ "üstünde" bir şeyler olarak hissettiğin sürece, henüz bilen kişinin bakışına sahip değilsin demektir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kendi evimde otururum, // Hiç kimseyi hiçbir zaman taklit etmedim // Ve - kendi kendine gülmeyen // Her ustaya güldüm.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)