Ünlü söz
“Mutluluğun peşinde miyim ben? Ben yapıtımın peşindeyim!”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
Almanca aslı
Trachte ich denn nach Glücke? Ich trachte nach meinem Werke!
Ne anlatıyor?
Nietzsche bu sözde mutluluğu yaşamın temel amacı sayan yaygın anlayışa karşı çıkar. Ona göre insanın asıl yönelmesi gereken şey, kendi yaratıcı gücünü ortaya koyduğu işi, yani yapıtıdır. Mutluluk, ancak bu yaratıcı çabanın bir yan ürünü olarak ortaya çıkabilir; doğrudan hedeflendiğinde ise insanı küçülten, edilgen bir arayışa dönüşür. "Yapıt" sözcüğü burada yalnızca sanat eseri ya da kitap anlamında değil, insanın kendini aşarak geride bıraktığı her türlü iz, kurduğu yaşam biçimi ve gerçekleştirdiği değerler anlamında düşünülmelidir.
Söz, Nietzsche'nin güç istenci ve kendini aşma düşüncesiyle doğrudan bağlantılıdır. Sürü insanı rahatı ve haz peşinde koşarken, yaratıcı insan kendi içindeki olanakları gerçekleştirmek için zorluğu, hatta acıyı göze alır. Mutluluk arayışı çoğu zaman konfora ve kendini korumaya yönelik bir dürtüdür; oysa yapıt peşinde olmak, insanın kendi sınırlarını zorlamasını ve geleceğe bir şey katmasını gerektirir.
Bugünün okuruna bu söz, başarıyı ve tatmini yalnızca mutlu hissetmekte arayan kültüre karşı bir uyarı niteliği taşır. İnsanın kendini değerli hissetmesinin asıl yolu, tükettiği hazlardan çok ürettiği ve ardında bıraktığı şeylerde saklıdır. Nietzsche'nin formülü sert görünse de, anlamlı bir yaşamın mutluluğu doğrudan kovalamakla değil, kendinden daha büyük bir amaca yönelmekle kurulabileceğini söyler.
Hangi bağlamda söylendi?
Nietzsche'nin 1883-1885 yılları arasında yazdığı "Böyle Söyledi Zerdüşt" adlı eserinin dördüncü ve son bölümünde, "Das Zeichen" (İşaret) başlıklı kısımda yer alır. Eserin kapanışına yakın bu bölümde Zerdüşt, mağarasından çıkıp güneşi selamladığı bir sahnede olgunluğunun ve tamamlanmışlığının işareti olan aslanı ve güvercin sürüsünü görür. Bu söz, Zerdüşt'ün kendi yaşam tutumunu özetleyen ifadelerinden biridir; başkişinin değerini kendinden alan yaratıcı varoluşunu, sıradan mutluluk arayışından ayırır.
Kaynak
- Eser: Also sprach Zarathustra
- Künye: 4. Teil; Das Zeichen
- Kaynak bağlantısı: https://de.wikiquote.org/wiki/Friedrich_Nietzsche
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kör öğrenciler olmadan bir insanın ve eserinin etkisi hiçbir zaman büyük olmamıştır. Bir bilgiyi zafere ulaştırmak çoğu zaman yalnızca şu anlama gelir: onu aptallıkla öyle evlendirmek ki, aptallığın ağırlığı bilgi için de zaferi zorlasın.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kanaatler, hakikatin yalanlardan daha tehlikeli düşmanlarıdır.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bilge kişi gökbilimci olarak. - Yıldızları hâlâ "üstünde" bir şeyler olarak hissettiğin sürece, henüz bilen kişinin bakışına sahip değilsin demektir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Bir düşünürü umutsuzluğa sürükleyebilecek şeyler arasında şu bilgi de vardır: Mantıksızlık insan için zorunludur ve mantıksızlıktan pek çok iyi şey doğar.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Hayır, insanlığın hedefi sonda olamaz, ancak en yüksek örneklerinde olabilir.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)
“Kendi evimde otururum, // Hiç kimseyi hiçbir zaman taklit etmedim // Ve - kendi kendine gülmeyen // Her ustaya güldüm.”
— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)