İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Ölen Neron'un düşüncesi: qualis artifex pereo! (Nasıl bir sanatçı olarak ölüyorum!) ölen Augustus'un da düşüncesiydi: Oyuncu kibirliği! Oyuncu gevezeliği! Ve tam da ölen Sokrates'in karşıtı!”

— Friedrich Nietzsche (1844 – 1900)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Almanca aslı

Der Gedanke des sterbenden Nero: qualis artifex pereo! war auch der Gedanke des sterbenden Augustus: Histrionen-Eitelkeit! Histrionen-Schwatzhaftigkeit! Und recht das Gegenstück zum sterbenden Sokrates!

Ne anlatıyor?

Nietzsche, üç farklı ölüm sahnesini karşılaştırarak insanın son anında neye tutunduğunu sorgular. Neron'un meşhur son sözü olan "qualis artifex pereo" (Nasıl bir sanatçı olarak ölüyorum), sanatçı kimliğine duyulan aşırı hayranlığı ve kendini sahneleme arzusunu açığa vurur. Augustus'un benzer bir tutumla öldüğünü ileri süren Nietzsche, her ikisini de "oyuncu kibirliği" ve "oyuncu gevezeliği" ile suçlar.

Buna karşılık Sokrates'in ölümü başka bir konumdadır. Sokrates, son anında bile hakikatle ilişkisini korumuş, sahne endişesi taşımamıştır. Nietzsche'nin karşıtlığı, ölümün insanın gerçek yüzünü açığa çıkardığı fikrine dayanır: Kimi kendini seyirlik bir nesneye dönüştürür, kimi ise düşüncesinin bütünlüğü içinde kalır.

Bu gözlem, insanın kendini nasıl bir "rol" olarak inşa ettiğine dair sert bir eleştiridir. Bugün okura söylediği şey, son ana kadar sürdürülen sahte kimliklerin ve gösterişçi tavırların aslında ne kadar boş olduğunu, ama aynı zamanda insan ruhunun bu gösterişten kurtulabildiğinde ne kadar sade ve sahici olabildiğini düşündürmesidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Nietzsche'nin "Die fröhliche Wissenschaft" (Şen Bilim) adlı eserinin Birinci Kitap bölümünde, 36 numaralı "Letzte Worte" (Son Sözler) başlıklı aforizmada yer alır. Kitap ilk kez 1882'de yayımlanmıştır. Neron'un son sözü olarak aktarılan ifade, Romalı tarihçi Suetonius'un aktarımına dayanır; Nietzsche burada tarihsel kişiliklerin ölüm anlarını felsefi bir karşılaştırma malzemesi olarak kullanır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler