“Üslubu iyileştirmek – düşünceyi iyileştirmek demektir, başka hiçbir şey değil! – Bunu hemen kabul etmeyen, bundan asla ikna edilemez!”

Nietzsche bu sözüyle üslup ile düşünce arasında ayrılmaz bir bağ kurar. Ona göre iyi yazmak, düşünceye sonradan eklenen bir süs değil; düşüncenin kendisinin berraklaşması, keskinleşmesi ve doğru biçimini bulmasıdır. Üsluptaki bulanıklık çoğu zaman düşüncedeki bulanıklığın dışavurumudur. Bu yüzden bir metni düzeltmek, yalnızca kelimeleri değiştirmek değil, fikri yeniden ve daha net düşünmektir.

Sözün ikinci yarısındaki sert vurgu, Nietzsche'nin düşünmeyi bir tür dürüstlük sınavı olarak gördüğünü gösterir. "Hemen kabul etmeyen asla ikna edilemez" ifadesi, bu bağı göremeyen kişinin yüzeysel bir dil anlayışında takılı kaldığını ima eder. Yani mesele yalnızca yazma tekniği değil, düşünceyle kurulan ilişkinin niteliğidir.

Bugün de yazılı iletişimin yoğunlaştığı bir çağda söz geçerliliğini korur: Karmaşık ve kapalı metinler çoğu zaman düşüncenin yeterince olgunlaşmadığının işaretidir. Nietzsche, okuru dil ile düşünceyi birlikte çalıştırmaya, kolaycı ifadelere ve hazır kalıplara karşı dikkatli olmaya çağırır.

Söz, Nietzsche'nin 1879-1880 yıllarında yayımladığı "İnsanca, Pek İnsanca" (Menschliches, Allzumenschliches) adlı eserinin ikinci cildinde, "Gezgin ve Gölgesi" (Der Wanderer und sein Schatten) bölümünün 131. aforizmasından alınmıştır. Eser, Nietzsche'nin özgür düşünceye ve ahlaki önyargıların eleştirisine yöneldiği dönemin ürünüdür. Bu dönemde Nietzsche, sanat ve kültür üzerine düşüncelerini aforizma biçiminde kaleme almış; üslup konusunu da düşüncenin doğrudan bir uzantısı olarak ele almıştır.