“Şimdi beyler, ele alınacak güzel bir konu var: Bu, yeryüzünde canlı olan her şeyin bozulmasına, çürümesine, dağılmasına yol açan fermantasyon etkeni, çürüme etkeni olan şu küçük varlıkların bazılarının yaratılışın genel ekonomisindeki rolü konusudur. Bu rol muazzam, olağanüstü, gerçekten dokunaklıdır. Belki bir gün bana, bu sonuçların bir kısmını burada size sunma imkânı verilir. Tanrı, bunun yine böyle parlak bir topluluk önünde olmasını nasip etsin!”

Pasteur bu sözlerinde, fermantasyon ve çürüme süreçlerinde görev alan mikroskobik canlıların doğadaki rolüne dikkat çeker. Bu küçük varlıkların, yaşamın sona ermesinden sonra organik maddeleri dönüştürmesi, doğadaki madde döngüsünün sürekliliğini sağlar. Ona göre bu rol, insan gözüyle neredeyse hiç fark edilmese de, yaratılışın genel dengesi açısından hayati bir işlevdir.

Pasteur'ün anlatımında bilimsel heyecan ile hayranlık iç içedir. Mikroorganizmaların görünmez dünyasını tanımlarken, onların doğa için vazgeçilmezliğini vurgular. Aynı zamanda kendi bulgularını topluluk önünde paylaşma arzusunu ve gelecekteki bilimsel ilerlemeyi de dile getirir. Sözleri, dönemin bilimsel tartışmalarında mikroskobik yaşamın öneminin yeni yeni kavrandığı bir iklimi yansıtır.

Pasteur bu konuşmayı 1864'te Sorbonne'daki Bilimsel Akşamlar (Soirées scientifiques de la Sorbonne) kapsamında yaptı. Bu etkinlikler, bilimsel bilgiyi seçkin bir dinleyici kitlesine popüler bir dille aktarmayı amaçlıyordu. Pasteur o sıralarda fermantasyon ve kendiliğinden üreme tartışmalarıyla yakından ilgilenmekteydi; bu konuşmasında mikroorganizmaların doğadaki dönüştürücü rolünü geniş bir çerçevede sundu.