“Yaşamın bu sonsuz küçüklükteki canlıların çoğalmasının insafına kalmış olabileceğini düşünmek dehşet verici olsa da, bilimin böylesi düşmanlar karşısında her zaman çaresiz kalmayacağını umut etmek de avutucudur.”

Pasteur bu sözünde, hastalıklara yol açan mikroorganizmaların insan yaşamı üzerindeki tehdidine işaret ederken, aynı zamanda bilime duyduğu güveni dile getirir. 'Sonsuz küçüklükteki canlılar' ifadesi, çıplak gözle görülemeyen mikropları anlatır; bunların çoğalmasının yaşamı tehdit edebileceği fikri, dönemin insanları için hem yeni hem de korkutucuydu. Yine de Pasteur, bu korkunun karşısına bir teselli koyar: Bilim, bu görünmez düşmanlara karşı sonsuza dek güçsüz kalmayacaktır.

Bu bakış açısı, Pasteur'ün bilimsel yönteme olan inancını yansıtır. Ona göre bilim yalnızca merakı gidermekle kalmaz, insanlığın sorunlarına çözüm üretme gücüne de sahiptir. Mikropların hastalıklarla ilişkisini kanıtlayan çalışmaları, tam da bu umudun somut karşılığıdır. Doğadaki en küçük varlıkların bile anlaşılabileceğine ve kontrol altına alınabileceğine inanır.

Bugün bu söz, bilimin zorlu sorunlar karşısında iyimserliğini koruyan bir tutumun ifadesi olarak okunabilir. Korku ve çaresizlik hissi karşısında bilimsel araştırmanın, sabrın ve birikimin ilerleme getireceği umudunu vurgular. Pasteur, tehdidin büyüklüğünü inkâr etmez ama çözümün de insan aklının ve çabasının erişebileceği yerde olduğuna işaret eder.

Bu söz, Pasteur'ün 1878'de yayımlanan 'La Théorie des germes' (Mikrop Teorisi) adlı çalışmasında yer alır. Pasteur bu dönemde mikroorganizmaların hastalıklara yol açtığını kanıtlamaya çalışıyor, şarbon ve tavuk kolerası gibi hastalıklar üzerine deneyler yürütüyordu. Mikrop teorisi henüz tam olarak yerleşmemişken, Pasteur hem bilimsel kanıtlar sunuyor hem de bu yeni anlayışın gelecekte sağlayacağı tıbbi ilerlemelere duyduğu umudu dile getiriyordu.