“Bunu söylerken kime söylediğini söylemeni istiyorum. Konuşuyorum... külâhımla konuşuyorum.”

Bu replik, Molière'in 'Cimri' adlı oyunundaki ünlü bir kendi kendine konuşma anını yansıtır. Konuşan kişi, muhatabına doğrudan söyleyemediği bir gerçeği, öfkesini ya da alayını, 'külâhıyla konuşuyorum' diyerek geçiştirir. Burada külâh, kişinin kendi içine kapanışını, dolaylı konuşmayı ve toplumsal baskıdan kaçışı simgeler.

Sözdeki mizah, söylenen şeyin aslında karşısındakini hedef aldığının açıkça belli olmasına rağmen, konuşmacının bunu inkâr ederek sorumluluktan sıyrılmaya çalışmasından doğar. Molière, bu basit savunmayla hem insanın iç konuşmalarını hem de doğrudan söyleyemediklerini dolaylı yoldan ifade edişini güler yüzlü bir dille sahneler.

Bu tür bir kaçış, günlük yaşamda da sıkça kullanılan bir savunma mekanizmasıdır. Kişi, söylediği sözün gerçek muhatabını bilse de, toplumsal yaptırımdan çekindiği için söylediğini bir nesneye yöneltmiş gibi gösterebilir. Molière'in repliği, bu inceliği tiyatronun ritmi içinde unutulmaz bir komedi anına dönüştürür.

Söz, Molière'in 1668'de yazıp sahnelenen 'L'Avare' (Cimri) adlı oyunundan alınmıştır. Oyunun başkarakteri Harpagon'un hizmetçisi La Flèche ile olan gergin bir sahnesinde, La Flèche'in Harpagon'a yönelik imalı konuşmasını 'kendi külâhıyla konuştuğunu' söyleyerek geçiştirmesi üzerine kuruludur.