Ünlü söz
“Dindar olsam da, daha az insan değilim.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Pour être dévot, je n'en suis pas moins homme.
Ne anlatıyor?
Bu söz, dindarlığın insanın doğal duygularını, arzularını ve zaaflarını ortadan kaldırmadığını ifade eder. Tartuffe bu cümleyle kendisini savunurken, görünüşte alçakgönüllü ve samimi bir itiraf yapar; çünkü dindar bir insanın da hâlâ beşerî zayıflıkları olduğu doğrudur. Ancak bu doğruluk, onun asıl niyetini gizlemek için kullandığı bir kalkandır.
Molière burada ikiyüzlülüğün en tehlikeli biçimini gösterir: gerçeklik payı taşıyan sözlerle kötü niyetleri meşrulaştırmak. Tartuffe'ün itirafı, izleyicinin sempatisini kazanmaya dönük gibi görünse de aslında baştan çıkarma ve sınır ihlali için zemin hazırlar.
Bugün de bu söz, insanların kendilerini ya da başkalarını kandırmak için doğru ama bağlamından koparılmış ifadeleri nasıl kullandığını hatırlatır. Görünüşte kabul edilebilir olan bir düşünce, kötü bir amaca hizmet ettiğinde etik açıdan sorunlu hale gelir.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Tartuffe'te başkişi Tartuffe'ün, ev sahibi Orgon'un karısı Elmire'a kur yaparken söylediği repliktir. Tartuffe, dindar kimliğine rağmen Elmire'a duyduğu ilgiyi 'insan olmakla' açıklayarak ahlaki sınırı aşmaya çalışır. Molière bu sahnede Tartuffe'ün sahte dindarlığının yanında, dilini kullanmadaki ustalığını ve ikiyüzlülükteki rahatlığını gözler önüne serer.
Kaynak
- Eser: Tartuffe (1664)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Davranışları en çok alay konusu olanlar, başkalarını ilk çekiştirenlerdir her zaman.”
— Molière (1622 – 1673)
“Burnunuzun dibinde, kardeşim, size gülüyor.”
— Molière (1622 – 1673)
“Gördüm, diyorum, kendi gözlerimle gördüm.”
— Molière (1622 – 1673)
“Saygı, bir yeğleme üzerine kurulur; herkesi saymak, hiç kimseyi saymamaktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dünyayı düzeltmeye kalkışmak, eşi benzeri olmayan bir çılgınlıktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Kötülemeye karşı hiçbir sur yoktur.”
— Molière (1622 – 1673)