Ünlü söz
“Dünyada skandal yaratan şeydir suç olan; sessizce günah işlemek günah değildir.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Le scandale du monde est ce qui fait l'offense, Et ce n'est pas pécher que pécher en silence.
Ne anlatıyor?
Bu söz, ahlaki bir eylemin toplum tarafından görülüp görülmemesine göre değerlendirildiği anlayışını dile getirir. Tartuffe bu düşünceyle, bir davranışın asıl kötülüğünün eylemin kendisinde değil, ortaya çıkardığı tepkide ve yarattığı skandalda olduğunu savunur. Yani ona göre günahı gizli tutmak, onu adeta günah olmaktan çıkarır.
Bu akıl yürütme, ahlakı toplumsal görünürlüğe indirgeyen ve vicdani sorumluluğu göz ardı eden bir anlayışı yansıtır. Molière burada Tartuffe'ün ahlaki çarpıklığını ifşa eder: Tartuffe için önemli olan doğru olmak değil, doğru görünmektir. Skandal yoksa vicdani bir sorun da yoktur.
Söz, ikiyüzlülüğün felsefi gerekçelerle nasıl süslendiğinin çarpıcı bir örneğidir. Bugün de insanların eylemlerini dışarıdan görünmediği sürece sorun olmadığına inandırması, benzer bir ahlaki kırılmayı gösterir. Molière'in komedisi bu düşünceyi alaya alarak gerçek ahlakın toplumsal gösterişle değil, içsel doğrulukla ilgili olduğunu ima eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Tartuffe'te Tartuffe'ün Elmire'a söylediği baştan çıkarma repliğidir. Tartuffe, Elmire'ı kendisiyle birlikte olmanın bir günah olmayacağına ikna etmeye çalışırken, günahın asıl kaynağının açığa çıkması ve toplumda yarattığı skandal olduğunu savunur. Bu sahne, Molière'in dönemin bazı sahte dindarlarının çarpık ahlak anlayışına yönelttiği eleştirinin en keskin örneklerindendir.
Kaynak
- Eser: Tartuffe (1664)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Davranışları en çok alay konusu olanlar, başkalarını ilk çekiştirenlerdir her zaman.”
— Molière (1622 – 1673)
“Gördüm, diyorum, kendi gözlerimle gördüm.”
— Molière (1622 – 1673)
“Saygı, bir yeğleme üzerine kurulur; herkesi saymak, hiç kimseyi saymamaktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dünyayı düzeltmeye kalkışmak, eşi benzeri olmayan bir çılgınlıktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dindar olsam da, daha az insan değilim.”
— Molière (1622 – 1673)
“Kötülemeye karşı hiçbir sur yoktur.”
— Molière (1622 – 1673)