Ünlü söz
“Efendimiz Jüpiter hapı yaldızlamayı iyi bilir.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Le Seigneur Jupiter sait dorer la pilule.
Ne anlatıyor?
Bu sözde 'hapı yaldızlamak' deyimi, acı ya da nahoş bir durumu tatlı, çekici bir görünümle sunmayı ifade eder. Molière, bu ifadeyi mitolojik tanrı Jüpiter'e atfederek, en yüksek güce sahip varlığın bile insanları kandırmak ya da gönüllerini kazanmak için gerçeği süslü bir biçimde sunmaya başvurduğunu ima eder. Buradaki ince alay, ilahi otoritenin bile pragmatik bir çekicilikle hareket ettiği fikrine dayanır.
Jüpiter'in 'yaldızlama' ustalığı, aslında iktidarın ve gücün insanları etkilemekteki maharetine işaret eder. Gerçeği olduğu gibi söylemek yerine, onu kabul edilebilir -hatta arzulanır- kılmak, yönetenlerin ve güçlülerin sıkça başvurduğu bir yöntemdir. Molière, bu mitolojik kılıf altında döneminin otorite ve ikiyüzlülük anlayışını zarif bir dille eleştirir.
Söz, günümüzde de geçerliliğini koruyan bir aldatma biçimini anlatır: Hoş olmayan bir kararı, zor bir haberi ya da acı bir sonucu, onu yumuşatarak sunmak. İronik biçimde, 'ilahi güç' bile insanları doğruyu söylemek yerine, güzelleştirerek ikna etme yolunu seçmiş görünmektedir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu dize, Molière'in 1666'da yazdığı 'Amphitryon' adlı komedi oyununda geçer. Oyun, tanrı Jüpiter'in Amphitryon kılığına girerek onun karısı Alkmene'yi baştan çıkarmasını işler. Söz, Jüpiter'in aldatıcı tatlılığına ve ilahi kılığıyla bile insanları ustaca kandırmasına yönelik olarak söylenmiştir.
Kaynak
- Eser: Amphitryon (1666)
- Künye: My lord Jupiter knows how to sugarcoat the pill.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Davranışları en çok alay konusu olanlar, başkalarını ilk çekiştirenlerdir her zaman.”
— Molière (1622 – 1673)
“Gördüm, diyorum, kendi gözlerimle gördüm.”
— Molière (1622 – 1673)
“Saygı, bir yeğleme üzerine kurulur; herkesi saymak, hiç kimseyi saymamaktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dindar olsam da, daha az insan değilim.”
— Molière (1622 – 1673)
“Örtün şu göğsü, görmeye dayanamam. Böyle nesneler ruhları yaralar.”
— Molière (1622 – 1673)
“Kötülemeye karşı hiçbir sur yoktur.”
— Molière (1622 – 1673)