Ünlü söz
“Örtün şu göğsü, görmeye dayanamam. Böyle nesneler ruhları yaralar.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Couvrez ce sein que je ne saurais voir. Par de pareils objets les âmes sont blessées.
Ne anlatıyor?
Bu söz, Tartuffe'ün görünüşteki ahlakçılığını ve dindarlığını abartılı bir dille sergiler. Tartuffe, bir kadının açık kıyafetini bahane ederek hem kendi 'iffetini' öne çıkarır hem de karşısındakini suçlayarak ahlaki üstünlük kurmaya çalışır. Kullandığı 'ruhları yaralar' ifadesi, dış görünüşün insanın iç dünyasına etki ettiği inancına gönderme yapar.
Ancak Molière burada bir ikiyüzlülüğü ortaya koyar: Tartuffe'ün tepkisi gerçek bir dindarlıktan değil, kendi arzularını bastırma ve bunu başkalarına yansıtma çabasından kaynaklanır. Böylece söz, ahlaki hassasiyet gibi görünen davranışların ardındaki sahte niyeti ifşa eder.
Bugün bu söz, ahlak adına başkalarının bedenini ve giyimini denetlemeye çalışan tavırlara yönelik eleştirel bir örnek olarak da okunabilir. Molière'in komedisi, bu tür baskıcı tutumların çoğu zaman samimiyetten uzak olduğunu gösterir.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Tartuffe adlı oyunda başkişi Tartuffe'ün Dorine adlı hizmetçiye söylediği repliktir. Tartuffe, Dorine'in göğsünü örtmesini isterken kendisini günaha karşı hassas biri olarak gösterir. Oysa oyunun ilerleyen bölümlerinde Tartuffe'ün asıl niyetinin dindarlık değil, ailenin malını ve kadınlarını ele geçirmek olduğu anlaşılır. Molière bu sahneyle sahte dindarların toplum içinde nasıl rol yaptığını alaycı bir dille sergiler.
Kaynak
- Eser: Tartuffe (1664)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kötülemeye karşı hiçbir sur yoktur.”
— Molière (1622 – 1673)
“Davranışları en çok alay konusu olanlar, başkalarını ilk çekiştirenlerdir her zaman.”
— Molière (1622 – 1673)
“Gördüm, diyorum, kendi gözlerimle gördüm.”
— Molière (1622 – 1673)
“Saygı, bir yeğleme üzerine kurulur; herkesi saymak, hiç kimseyi saymamaktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dindar olsam da, daha az insan değilim.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dünyada skandal yaratan şeydir suç olan; sessizce günah işlemek günah değildir.”
— Molière (1622 – 1673)