Ünlü söz
“Krallara bile hükmedebilen gramer.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
La grammaire qui sait régenter jusqu'aux rois.
Ne anlatıyor?
Bu ifade, gramerin ya da daha geniş anlamıyla dil kurallarının otoritesini vurgular. 'Régenter' fiili, 'hükmetmek' ya da 'yönetmek' anlamına gelir; 'jusqu'aux rois' yani 'krallara kadar' ifadesi ise bu otoritenin en yüksek toplumsal güçleri bile bağladığını ima eder. Dil kuralları karşısında herkes eşittir; kral da cümle kurarken gramere uymak zorundadır.
Molière, 'Les Femmes Savantes' (Bilgiç Kadınlar) adlı oyununda dönemin aşırı bilgiçlik ve sahte entelektüellik merakını hicveder. Gramere yüklenen bu abartılı güç, karakterlerin bilgiye ve kuralcılığa ne denli takıntılı olduğunu gösterir. Aslında bu tür ifadeler, bilginin insanı yücelteceğine inanan ama bu inancı gülünç bir aşırılığa vardıran karakterlerin zaaflarını ortaya koyar.
Bugünün okuru için bu söz, dilin ve kuralların evrensel otoritesini hatırlatır. Aynı zamanda, bilgiye ve kuralcılığa aşırı değer vermenin insanı gülünç duruma düşürebileceğine dair bir uyarı niteliği taşır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Molière'in 1672 tarihli 'Les Femmes Savantes' (Bilgiç Kadınlar) adlı oyununda geçer. Oyun, bilgiye ve edebiyata aşırı düşkünlüğün aile içinde yarattığı gülünç çatışmaları anlatır; dönemin aşırı akademik ve yapmacık bilgiçlik merakını eleştirir.
Kaynak
- Eser: Les Femmes Savantes (1672)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Şeytan götürsün, o kadırgada ne işi vardı?”
— Molière (1622 – 1673)
“Afyon neden uyutur? … Çünkü onda uyutucu bir güç vardır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Tuhaf bir konuşmacıdır; büyük söylevlerle size hiçbir şey söylememeyi her zaman başarır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Çalı çırpı da var, çalı çırpı da.”
— Molière (1622 – 1673)
“Bütün bunları değiştirdik.”
— Molière (1622 – 1673)
“Burnunuzun dibinde, kardeşim, size gülüyor.”
— Molière (1622 – 1673)