“Sevdiğimiz insanların varlığı, tattığımız zevklere olağanüstü bir çeşni katar.”

Molière bu sözüyle bir deneyimin değerinin, onu kiminle paylaştığımıza bağlı olduğunu anlatır. Tek başına yaşanan bir zevk, sevilen kişilerin varlığıyla bambaşka bir boyut kazanır. Sevilen insanların yanında olması, bir yemeğe eklenen çeşni gibi, yaşanan anı zenginleştirir ve ona derinlik katar. Molière burada zevki bir tür yiyeceğe, sevilen insanların varlığını da onu lezzetlendiren bir baharata benzetir.

Bu düşünce, insan mutluluğunun büyük ölçüde ilişkisel olduğunu vurgular. Bir manzara, bir eğlence ya da güzel bir yemek, sevdiğimiz biriyle paylaşıldığında daha anlamlı hale gelir. Yalnızlık, zevkin kendisini ortadan kaldırmasa da onu eksik bırakır. Paylaşım, deneyimi tamamlayan unsurdur.

Bugün de bu söz, mutluluğun yalnızca bireysel doyumdan değil, sevdiklerimizle kurduğumuz bağlardan beslendiğini hatırlatır. En güzel anların değeri, onları birlikte yaşadığımız insanların varlığıyla çoğalır.

Bu söz, Molière'in 1666 tarihli Le Misanthrope adlı manzum komedisinde geçer. Oyunda, aşk konusundaki duygusal konuşmalardan birinde, sevilen kişinin varlığının yaşanan güzel anlara kattığı değer dile getirilir. Komedi boyunca aşk, dostluk ve toplumsal ilişkiler üzerine süren tartışmaların bir parçası olan bu dize, insan ilişkilerinin mutluluk üzerindeki etkisini vurgular.