Ünlü söz
“Zeki bir kadın, entrika işinde bir şeytandır.”
— Molière (1622 – 1673)
Fransızca aslı
Une femme d'esprit est un diable en intrigue.
Ne anlatıyor?
Molière bu sözde, zeki bir kadının entrika kurma konusundaki becerisini abartılı bir benzetmeyle dile getirir. 'Diable' sözcüğü burada ahlaki bir yargıdan çok, kurnazlık, çeviklik ve amacına ulaşmadaki olağanüstü yeteneği vurgular. Söz, zekânın gücü karşısında duyulan hayranlıkla birlikte, bu gücün yönlendirici ve bazen tehlikeli olabileceğine dair bir uyarıyı da içinde barındırır.
Molière'in komedyalarında kadın karakterler çoğu zaman toplumsal kısıtlamalar içinde kendi çıkarlarını korumak ya da aşk hayatlarını yönlendirmek için zekâlarını kullanırlar. Bu söz de o bağlamda, kadınların açıkça güç kullanamadıkları bir toplumda zekâyı bir tür savunma ve etki aracı olarak kullanmalarını ima eder. Ancak 'şeytan' benzetmesi, dönemin erkek bakış açısıyla bu becerinin hem etkileyici hem de ürkütücü bulunduğunu gösterir.
Bugün söz, zekânın cinsiyetle sınırlı olmayan bir güç olduğunu, ama toplumsal rollerin bu gücün nasıl algılandığını etkilediğini düşündürür. Bir yandan kurnazlığın etkili bir araç olabileceğini kabul ederken, öte yandan aynı yeteneğin bir erkekte 'beceri', bir kadında ise 'şeytanlık' olarak etiketlenmesindeki çifte standardı fark etmeye çağırır.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Molière'in 1662 tarihli L'École des Femmes adlı komedyasının üçüncü perdesinin üçüncü sahnesinde yer alır. Oyun, genç bir kadını kendi denetimi altında saf ve itaatkâr biçimde yetiştirmeye çalışan Arnolphe'un, kadının zekâsı ve bağımsızlaşma çabası karşısında duyduğu endişeyi konu alır. Bu replik, kadınların kurnazlığına ilişkin dönemin yaygın önyargılarını ve erkeğin bu zekâ karşısındaki çaresizliğini komik bir dille yansıtır.
Kaynak
- Yıl: 1662
- Künye: L'École des Femmes (1662), Act III, sc. iii
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Moli%C3%A8re
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Burnunuzun dibinde, kardeşim, size gülüyor.”
— Molière (1622 – 1673)
“Gördüm, diyorum, kendi gözlerimle gördüm.”
— Molière (1622 – 1673)
“Saygı, bir yeğleme üzerine kurulur; herkesi saymak, hiç kimseyi saymamaktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Dünyayı düzeltmeye kalkışmak, eşi benzeri olmayan bir çılgınlıktır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Tuhaf bir konuşmacıdır; büyük söylevlerle size hiçbir şey söylememeyi her zaman başarır.”
— Molière (1622 – 1673)
“Davranışları en çok alay konusu olanlar, başkalarını ilk çekiştirenlerdir her zaman.”
— Molière (1622 – 1673)