“Aynı meslekten insanlar, eğlence ve vakit geçirme amacıyla bile olsa nadiren bir araya gelirler; ama sohbet, kamuya karşı bir komployla ya da fiyatları yükseltme amaçlı bir tertiple sonuçlanır. Bu tür toplantıları, uygulanabilir ya da özgürlük ve adaletle tutarlı herhangi bir yasayla engellemek gerçekten de imkânsızdır. Ancak yasa, aynı meslekten insanların zaman zaman bir araya gelmesini engelleyemese de, bu tür toplantıları kolaylaştırmak için hiçbir şey yapmamalı; hele onları zorunlu hâle hiç getirmemelidir.”

Adam Smith bu sözüyle, aynı meslekten insanların bir araya geldiklerinde ortak çıkarlarını korumak adına fiyatları yükseltme ya da rekabeti sınırlama eğiliminde olduklarını savunur. Smith'e göre bu tür buluşmalar masum bir sosyal etkinlik gibi görünse de, çoğu zaman tüketicilerin aleyhine olan gizli anlaşmalara dönüşür. Meslektaşlar arasındaki dayanışma, bir yandan zanaatın kalitesini korumaya yardımcı olabilir; ama öte yandan piyasadaki rekabeti bozarak fiyatları yapay biçimde yüksek tutma girişimine yol açabilir.

Smith burada önemli bir ikilemi de dile getirir: Devlet, bu tür toplantıları yasaklamak istese bile bunu uygulayamaz; çünkü insanların bir araya gelme özgürlüğü vardır ve bu tür bir yasak adaletle de bağdaşmaz. Ama asıl tehlike, devletin bu birliktelikleri teşvik etmesi ya da loncalar gibi kurumlar üzerinden onları zorunlu kılmasıdır. Smith'e göre yasa koyucu, rekabeti bozacak bu tür örgütlenmelere ne kolaylık sağlamalı ne de onları resmî olarak desteklemelidir.

Bu düşünce, modern rekabet hukuku ve kartel karşıtı düzenlemelerin felsefi öncüllerinden biri olarak okunabilir. Smith'in uyarısı, piyasaların sağlıklı işlemesi için rekabetin korunması gerektiğini, aynı çıkar grubundan insanların kendi aralarındaki iş birliğinin kamu yararına aykırı sonuçlar doğurabileceğini vurgular.

Bu pasaj, Adam Smith'in 1776 tarihli 'Ulusların Zenginliği' adlı eserinin Birinci Kitap, Onuncu Bölüm'ünün ikinci kısmından alınmıştır. Smith, ücret farklılıkları ve emek piyasasındaki düzenlemeleri tartışırken, aynı meslekten kişilerin bir araya gelmesinin rekabet üzerindeki olumsuz etkilerini ele alır. Sözün geçtiği kısım, o dönemdeki lonca sisteminin yarattığı tekelleşme eğilimlerine yönelik bir eleştiridir.