İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“II. Her bireyin ödemekle yükümlü olduğu vergi belirli olmalıdır, keyfî değil.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

II. The tax which each individual is bound to pay ought to be certain, and not arbitrary.

Ne anlatıyor?

Adam Smith burada vergilendirmenin ikinci temel ilkesini ortaya koyar: öngörülebilirlik ve belirlilik. Bir verginin miktarı, ödeme zamanı ve ödeme biçimi, vergiyi ödeyecek kişi açısından açık ve net olmalıdır. Keyfîlik, yani vergi memurunun veya devletin vergi miktarını kendi takdirine göre değiştirebilmesi, bireyi savunmasız bırakır ve hukuk güvenliğini zedeler. Smith'e göre belirlilik, yalnızca adaletin değil aynı zamanda ekonomik verimliliğin de bir gereğidir; çünkü belirsizlik karşısında insanlar yatırım ve ticaret yapmaktan kaçınır, üretken faaliyet azalır.

Bu ilke, modern vergi hukukunda "verginin belirliliği" veya "hukukî öngörülebilirlik" ilkesinin öncüsü sayılır. Smith'in vurguladığı nokta, verginin miktarı ve şartlarının kanunla önceden tespit edilmesi gerektiğidir. Böylece birey, ne kadar ödeyeceğini önceden bilerek ekonomik hayatını planlayabilir. Keyfî vergilendirme ise bireyin mülkiyet hakkına yönelik bir tehdit oluşturur ve uzun vadede devlete olan güveni sarsar.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Adam Smith'in 1776'da yayımlanan "Ulusların Zenginliği" adlı eserinin beşinci kitabının ikinci bölümünde, devletin gelir kaynakları ve vergilendirme ilkelerini tartıştığı kısımda yer alır. Smith bu bölümde vergilendirmeye dair dört temel ilke sıralar; bu söz bunların ikincisidir. Dönemin merkantilist devlet anlayışına eleştirel yaklaşan Smith, vergi sistemlerinin adil ve öngörülebilir olması gerektiğini savunarak modern kamu maliyesinin temellerini atmıştır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler