İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Bir ana yolun bakımı için alınan geçiş ücretleri, hiçbir güvenlikle özel kişilerin malı haline getirilemez.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

The tolls for the maintenance of a high road, cannot with any safety be made the property of private persons.

Ne anlatıyor?

Bu sözde Smith, kamu altyapısının özelleştirilmesinin yol açabileceği sorunlara dikkat çeker. Yolların bakımı için alınan geçiş ücretleri, eğer özel şahıslara bırakılırsa, kamu yararı tehlikeye girer. Bunun nedeni, özel mülkiyetin kâr amacı ile kamu hizmetinin erişilebilirlik ve süreklilik gerekleri arasında bir çatışma doğurabilmesidir.

Smith, genel olarak serbest piyasayı savunan bir düşünür olarak tanınsa da, bu söz onun devletin bazı temel hizmetleri üstlenmesi gerektiği görüşünü yansıtır. Yol gibi herkesin kullandığı, tekelleşmeye açık ve stratejik öneme sahip altyapılar, ona göre özel çıkarın insafına bırakılmamalıdır. Özel bir işletmeci, kârını artırmak için bakımı ihmal edebilir ya da ücretleri toplumun aleyhine olacak şekilde yükseltebilir.

Bu görüş, günümüzdeki altyapı özelleştirmeleri ve kamu-özel işbirlikleri tartışmalarıyla doğrudan ilişkilidir. Smith, piyasanın gücüne inanmakla birlikte, her alanın piyasa mantığına terk edilemeyeceğini de kabul eder. Ulaşım gibi ortak kullanım alanlarının denetiminin kamuda kalması, uzun vadeli toplumsal fayda açısından daha güvenli bir seçenektir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, 'Ulusların Zenginliği'nin beşinci kitabında, kamu yapıları ve bayındırlık işlerinin finansmanı bölümünde yer alır. Smith burada yollar, köprüler ve kanallar gibi altyapıların bakım maliyetlerinin nasıl karşılanacağını tartışırken, geçiş ücretlerinin özel kişilere devredilmesinin risklerini değerlendirir.

Kaynak

  • Eser: Book V
  • Künye: Chapter I, Part III, Article I, p. 786 (See also.. Public-private partnerships).
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Adam_Smith
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler