İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Bizi, kendimizi değerlendirdiğimiz gibi değerlendiren ve bizi, kendimizi ayırt ettiğimiz dikkatten pek de farklı olmayan bir dikkatle insanlığın geri kalanından ayıran birini bulmaktan memnuniyet duyarız.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

We are delighted to find a person who values us as we value ourselves, and distinguishes us from the rest of mankind, with an attention not unlike that with which we distinguish ourselves.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözünde, insanın en temel psikolojik ihtiyaçlarından birine dokunur: başkaları tarafından fark edilme ve değer görme arzusu. Smith'e göre her insan, kendisini belirli bir dikkat ve özenle değerlendirir; kendi acılarını, sevinçlerini, başarılarını ve kaygılarını başkalarınınkinden daha yakından izler. Bir başkasının bizi bu özel dikkatle fark etmesi, yani bizi sıradan kalabalığın içinden ayırıp birey olarak görmesi, bizde derin bir mutluluk uyandırır. Çünkü bu, kendi varlığımıza atfettiğimiz değerin dış dünyada da onaylanması anlamına gelir.

Bu fikir, Smith'in ahlak felsefesinin merkezinde yer alan "sempati" (sympathy) kavramıyla doğrudan ilişkilidir. Smith, insanların duygularını ancak başkalarının kendilerine gösterdiği tepkiler aracılığıyla anlamlandırdığını savunur. Başkaları tarafından görülmek ve onaylanmak, kişinin kendi duygusal dünyasını meşrulaştırır. Söz, modern dünyada sosyal medya beğenilerinden yakın ilişkilerdeki takdir duygusuna kadar pek çok gündelik deneyimi açıklayan evrensel bir gerçeği dile getirir: İnsan, yalnızca kendi gözünde değil, başkalarının gözünde de var olmak ister.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Adam Smith'in ilk kez 1759'da yayımlanan ve onu felsefe çevrelerinde üne kavuşturan eseri "The Theory of Moral Sentiments" (Ahlaki Duygular Kuramı) adlı kitabının ikinci bölümünden alınmıştır. Smith burada, insanın başkaları tarafından onaylanma ve takdir edilme arzusunun kökenlerini inceler. Eser, Smith'in Glasgow Üniversitesi'ndeki ahlak felsefesi derslerinin bir ürünüdür ve "sempati" kavramını insan toplumunun temel yapıştırıcısı olarak ele alır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler