Ünlü söz
“Bu tür [anonim] şirketlerin yöneticileri, kendi paralarından çok başkalarının parasını yönettikleri için, özel bir ortaklıktaki ortakların sık sık kendi paralarını gözettikleri dikkatli özeni göstermeleri beklenemez. Dolayısıyla böyle bir şirketin işlerinde ihmal ve savurganlık az ya da çok her zaman hâkim olacaktır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
İngilizce aslı
The directors of such [joint-stock] companies, however, being the managers rather of other people's money than of their own, it cannot well be expected, that they should watch over it with the same anxious vigilance with which the partners in a private copartnery frequently watch over their own.... Negligence and profusion, therefore, must always prevail, more or less, in the management of the affairs of such a company.
Ne anlatıyor?
Adam Smith, anonim şirketlerin temel yönetim sorununu burada özetler: mülkiyet ile yönetimin ayrılması. Yöneticiler kendi paralarını değil, hissedarların sermayesini yönettikleri için, kaynakları koruma ve verimli kullanma konusunda aynı kişisel çıkarı hissetmezler.\n\nSmith'in karşılaştırması oldukça nettir. Kişisel ortaklıklarda, sermaye sahipleri aynı zamanda işin içinde aktif olarak yer alır; kayıplar doğrudan kendi servetlerine dokunur. Bu yüzden harcamaları denetler, ayrıntılarla ilgilenir ve savurganlıktan kaçınırlar. Anonim şirkette ise yöneticilerin çabası ile kazancı arasındaki bağ zayıflar; bu da Smith'e göre yaygın bir ihmale ve israfa yol açar.\n\nBu görüş, günümüzde \"vekil-müvekkil sorunu\" olarak bilinen kavramın erken bir formülasyonu sayılır. Smith'in tespiti, modern şirketlerin kurumsal yönetim, denetim mekanizmaları ve yönetici teşvikleri gibi konulardaki tartışmaların da başlangıç noktalarından biridir. Ona göre sorun yalnızca bireysel ahlaki zaaf değil, kurumsal yapının yarattığı bir teşvik bozukluğudur.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Book V
- Künye: Chapter I, Part III, Article I, orig.p. 233.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Adam_Smith
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İnsanın ne kadar bencil olduğu varsayılırsa varsayılsın, doğasında, onu başkalarının talihiyle ilgilendiren ve başkalarının mutluluğunu, onu görmekten aldığı hazdan başka bir şey elde etmese bile kendisi için gerekli kılan birtakım ilkeler olduğu açıktır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Kendine gerektiği kadar, ama gerektiğinden fazla değer vermeyen kişi, başkalarından hakkı olduğunu düşündüğü saygıyı görmekte nadiren başarısız olur. Hakkı olandan fazlasını istemez ve onunla tam bir tatmin içinde yetinir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Her insan, şüphesiz, doğası gereği ilk ve esas olarak kendi bakımına emanet edilmiştir; ve kendine bakmaya başka herhangi bir kişiye bakmaktan daha uygun olduğu için, böyle olması yerinde ve doğrudur.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Bir insandaki her yeti, başka bir insandaki benzer yetiyi yargılarken kullandığı ölçüdür. Senin görme yetini benim görme yetimle, kulağını kulağımla, aklını aklımla, öfkelenme biçimini kendi öfkelenme biçimimle, sevgini kendi sevgimle yargılarım. Bunlar hakkında yargıda bulunmanın başka hiçbir yolu yoktur ve olamaz da.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Komşumuzu kendimiz gibi sevmek Hristiyanlığın büyük yasası olduğu gibi, kendimizi yalnızca komşumuzu sevdiğimiz gibi sevmek ya da aynı anlama gelen şekilde, komşumuzun bizi sevebileceği ölçüde kendimizi sevmek de doğanın büyük buyruğudur.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Zavallı David Hume çok hızlı ölüyor, ama büyük bir neşe ve iyi mizahla ve şeylerin zorunlu akışına, herhangi bir sızlanan Hıristiyanın Tanrı'nın iradesine sahte bir teslimiyetle öldüğünden daha gerçek bir teslimiyetle.”
— Adam Smith (1723 – 1790)