Ünlü söz
“Büyük Britanya'nın yöneticileri, bir asırdan fazla süredir halkı, Atlas Okyanusu'nun batı yakasında büyük bir imparatorluğa sahip oldukları hayaliyle oyalamışlardır. Oysa bu imparatorluk şimdiye kadar yalnızca hayalde var olmuştur.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
İngilizce aslı
The rulers of Great Britain have, for more than a century past, amused the people with the imagination that they possessed a great empire on the west side of the Atlantic. This empire, however, has hitherto existed in imagination only.
Ne anlatıyor?
Adam Smith burada Britanya'nın Amerikan kolonileriyle ilişkisini eleştirel biçimde ele alır. Ona göre Britanya yöneticileri, halka Atlantik'in batısında gerçek bir imparatorluğa sahip olunduğu izlenimini vermiştir; ancak bu "imparatorluk" ekonomik ve siyasal gerçeklikte var olmamıştır. Kolonilerden beklenen ticari kazanç, yönetimde sağlanması düşünülen egemenlik ve ulusal güç artışı pratikte kalıcı biçimde elde edilememiştir.
Sözün önemli bir yönü, imparatorluk fikrinin ölçülebilir kazanımlardan çok bir kurgu, bir itibar meselesi ya da ulusal gurur kaynağı olarak işlediğine işaret etmesidir. Smith, kolonilerin Britanya'ya maliyetinin getirisinden fazla olduğunu düşünür; ona göre taşradaki bu mülkler, imparatorluğun gerçek çıkarından çok seçkinlerin ve yöneticilerin güç hayalini besler.
Günümüzde bu söz, emperyal projelerin ve uzak coğrafyalardaki siyasi-askerî angajmanların gerçek maliyet-fayda dengesi gözetilmeden sürdürülmesine yönelik bir uyarı olarak da okunabilir. Millî gurur, itibar ve sembolik egemenlik arayışının somut sonuçların önüne geçmesi, Smith'in eleştirisinin güncelliğini koruyan yönlerinden biridir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Adam Smith'in 1776'da yayımlanan "Ulusların Zenginliği" adlı eserinin Beşinci Kitap, Üçüncü Bölüm, Beşinci Kısım'ının son sayfasında yer alır. Smith, Britanya'nın Amerikan kolonileriyle ilgili politikasını tartışırken, bu kolonileri bir imparatorluğun parçası olarak elde tutmanın Britanya'ya gerçek bir yarar sağlamadığını, yalnızca hayali bir büyüklük duygusu ürettiğini savunur. Kitap, Amerikan Devrimi'nin hemen öncesindeki dönemde yayımlanmıştır ve Smith, kolonilerle ilişkinin geleceği konusundaki tartışmalara doğrudan katılmaktadır.
Kaynak
- Eser: Book V
- Künye: Chapter III, Part V, p. 1032 (Last Page).
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Adam_Smith
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Birlik, bu ülkeye sonsuz iyilik getirmiş bir önlemdi.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Yasama organı efendilerle işçileri arasındaki farklılıkları düzenlemeye kalkıştığında, danışmanları her zaman efendilerdir. Dolayısıyla düzenleme işçilerin lehine olduğunda, her zaman adil ve hakkaniyetlidir; ama efendilerin lehine olduğunda bazen aksi olabilir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Hükümetin savurganlığı İngiltere'nin zenginlik ve gelişmeye doğru doğal ilerleyişini kuşkusuz geciktirmiş olsa da, onu durduramamıştır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Bu zümreden gelen herhangi bir yeni ticaret yasası veya düzenlemesi önerisi, her zaman büyük bir ihtiyatla dinlenmeli ve yalnızca en titiz değil, aynı zamanda en kuşkulu bir dikkatle uzun uzadıya ve dikkatlice incelenmeden asla kabul edilmemelidir. Bu öneri, çıkarı hiçbir zaman kamununkiyle tam olarak aynı olmayan, genellikle kamuoyunu aldatmaya ve hatta ezmeye çıkarı olan ve buna bağlı olarak birçok kez onu hem aldatmış hem de ezmiş olan bir insan zümresinden gelir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“III. Her vergi, mükellefin ödemesi en uygun olacağı zamanda veya tarzda alınmalıdır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“II. Her bireyin ödemekle yükümlü olduğu vergi belirli olmalıdır, keyfî değil.”
— Adam Smith (1723 – 1790)