İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Cimri ile düzenli tutumlu ve özenli bir kişinin karakteri arasındaki fark bundan ibarettir. Biri küçük meselelerle onların kendileri uğruna kaygılanır; öteki onlarla yalnızca kendine koyduğu yaşam planının bir sonucu olarak ilgilenir.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

In this consists the difference between the character of a miser and that of a person of exact economy and assiduity. The one is anxious about small matters for their own sake; the other attends to them only in consequence of the scheme of life which he has laid down to himself.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözde, yüzeyde benzer görünen iki davranış biçimini ayıran temel farkı ortaya koyar: cimrilik ile düzenli tutumluluk. Smith'e göre cimri kişi, parayı ve küçük meseleleri nihai amaç haline getirmiştir; onun için biriktirme eyleminin kendisi bir saplantıya dönüşmüştür. Para, cimri için artık bir araç değil, başlı başına bir amaçtır. Cimri, küçük tasarruf meseleleriyle meşgul olur çünkü bu meşguliyetin kendisi onun varoluş biçimi haline gelmiştir.

Buna karşılık tutumlu ve özenli kişi, aynı küçük meselelerle ilgilenir ama bunları kendisi için belirlediği daha geniş bir yaşam planının parçası olarak görür. Onun için para biriktirmek, gelecekteki güvenliği sağlamak, ailesini korumak, bir projeyi gerçekleştirmek ya da birikimleriyle topluma fayda sağlamak gibi daha yüksek bir amaca hizmet eder. Aynı davranış, arkasındaki niyete göre tamamen farklı bir ahlaki değer kazanır. Smith böylece ahlaki değerlendirmede yalnızca dışsal davranışın değil, o davranışı yönlendiren içsel ilkenin ve niyetin de önemli olduğunu vurgular. Bu, ahlak felsefesinde niyet ile eylem arasındaki ilişkiye dair kadim bir tartışmaya Smith'in katkısıdır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Adam Smith'in 1759'da yayımlanan "The Theory of Moral Sentiments" (Ahlaki Duygular Kuramı) adlı eserinin üçüncü bölümünün altıncı kısmından alınmıştır. Smith burada, insanların tutkularını ve arzularını daha geniş bir yaşam düzeni içinde nasıl denetlemeleri gerektiğini tartışır; tutumluluk, çalışkanlık ve öz-denetim erdemleri üzerinde durur.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler