“İngiltere'de ve bütün Roma Katolik ülkelerinde, kilisenin piyangosu gerçekte gerekenden çok daha kazançlıdır.”

Adam Smith bu sözünde, kilisenin kurumsal yapılanmasını bir tür şans oyununa, yani piyangoya benzetir. Ona göre kiliseye giren bir kişi, karakteri ve yeteneği ne olursa olsun, yüksek mevkilere ulaşma şansını dener; bu sistemde başarı, liyakatten çok tesadüfe ve kişinin kendini nasıl konumlandırdığına bağlıdır. Smith'in bu benzetmesi, kilise kariyerlerindeki belirsizlik ve eşitsiz ödül dağılımına yönelik analitik bir eleştiridir; dinsel bir yergi değildir.

Smith, kilise gelirlerinin ve mevkilerinin, bu kuruma katılanların sayısına oranla beklenen getiriyi önemli ölçüde yükselttiğini söyler. Piyango benzetmesiyle anlatmak istediği şudur: İnsanlar çoğunlukla düşük kazanç elde etse de, az sayıda büyük ödül beklentisi insanları bu yarışa çekmeye yeter. Kilise de benzer biçimde, çok sayıda alt düzey din görevlisine karşılık az sayıda cazip üst makam sunar; buna karşın insanlar yüksek getiri beklentisiyle bu kariyere yönelir.

Bu analiz, Smith'in kurumsal ödül yapılarını piyasa ve insan davranışı çerçevesinden inceleyen yaklaşımını yansıtır. Günümüzde de bazı meslekler; sanat, spor, akademi ve gösteri dünyası gibi alanlarda benzer bir ödül yapısına sahiptir: Pek çok kişi düşük getiriyle çalışırken, az sayıda kişi orantısız büyük ödüller elde eder.

Bu söz, Adam Smith'in 1776'da yayımlanan 'Ulusların Zenginliği' adlı eserinin Birinci Kitap, Onuncu Bölüm'ünün ikinci kısmından alınmıştır. Smith bu bölümde farklı mesleklerdeki kazanç eşitsizliklerini incelerken, rahiplik ve kilise kariyerini bir örnek olarak ele almakta ve bu mesleğe girişin nasıl bir şans ve belirsizlik içerdiğini analiz etmektedir.