İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Korku, neredeyse her durumda kötü bir yönetim aracıdır ve özellikle en küçük bir bağımsızlık iddiası taşıyan hiçbir insan topluluğuna karşı asla kullanılmamalıdır.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Fear is in almost all cases a wretched instrument of government, and ought in particular never to be employed against any order of men who have the smallest pretensions to independency.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözünde, yönetimde korkuya dayalı bir anlayışın neden verimsiz ve zararlı olduğunu ifade eder. Ona göre korku, insanları geçici olarak itaat ettirse bile uzun vadede direniş, kaçınma ve ikiyüzlülük doğurur. İnsanlar cezadan kaçınmak için görünüşte uyum sağlar; ancak bu uyum, gönüllü bir bağlılığa ya da ortak amaca dönüşmez. Dolayısıyla korku, kalıcı ve sağlıklı bir toplumsal düzen kurmanın aracı olamaz.

Özellikle 'bağımsızlık iddiası taşıyan' insan topluluklarına karşı korku kullanmak daha da tehlikelidir. Smith, kendi onuruna ve özgürlüğüne değer veren kişilerin tehdit altında boyun eğmek yerine direnmeye daha yatkın olduğunu düşünür. Bu tür topluluklara karşı baskıcı yöntemler uygulamak, otoritenin meşruiyetini zayıflatır ve çatışmayı tırmandırır. Smith'in bu yaklaşımı, onun daha geniş ahlak ve toplum felsefesiyle de uyumludur: Gerçek düzen, sempati, adalet duygusu ve karşılıklı çıkar üzerine kurulduğunda sağlam olur; korku ise ancak kırılgan ve kısa ömürlü bir itaat üretebilir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, 'Ulusların Zenginliği'nin Beşinci Kitap, Birinci Bölüm, Üçüncü Kısım'ında, Smith'in eğitim kurumları ve bu kurumlarda çalışanların yönetimi üzerine yürüttüğü tartışma içinde yer alır. Özellikle öğretmenlerin ve akademisyenlerin bağlı oldukları kurumlar tarafından nasıl yönetildiğini incelerken, korkuya dayalı denetimin bu tür bağımsız düşünen kişiler üzerinde verimsiz olduğunu savunur. Dönemin üniversite ve okul yapılanmasında görülen katı disiplin anlayışına yönelik bir eleştiri niteliği taşır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler