İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Sonradan kazanılmış büyüklük, her yerde kadim büyüklükten daha az saygı görür.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Upstart greatness is everywhere less respected than ancient greatness.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözünde, insanların eskiye ve yerleşik olana duyduğu saygı ile yeni olana karşı takındığı mesafeli tavrı karşılaştırıyor. Kadim büyüklüğün temelinde zamanla pekişmiş bir meşruiyet, gelenek ve tanınmışlık yatar; bu da ona toplum nazarında neredeyse kendiliğinden bir saygınlık kazandırır. Buna karşılık sonradan kazanılmış büyüklük, kişi ne kadar yetenekli ya da başarılı olursa olsun, bu köklü kabulden yoksundur ve daha eleştirel, hatta kıskanç bir bakışla karşılanır.

Smith'in bu gözlemi, yalnızca bireysel kariyerler için değil, toplumsal sınıflar, kurumlar ve devletler için de geçerlidir. Yeni zenginliğin veya yeni iktidarın, eski aristokrasi ve köklü hanedanlar karşısındaki konumunu bu ilkeyle açıklamak mümkündür. Statü, yalnızca maddi güçle değil; zaman, tanınmışlık ve toplumsal alışkanlıkla da inşa edilir.

Günümüzde de aynı dinamik sürer: Yeni kurulan şirketler, yükselen ülkeler ya da toplumda yeni konum kazanan gruplar, yerleşik muadillerine göre daha fazla meşruiyet mücadelesi vermek zorunda kalır. Smith'in tespiti, saygının yalnızca başarıyla değil, zamanla yoğrulan bir kabul süreciyle şekillendiğini hatırlatır.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Adam Smith'in 1776 tarihli başyapıtı 'Ulusların Zenginliği'nde, beşinci kitabın birinci bölümünde yer alır. Smith burada toplumsal otorite ve itibarın kaynaklarını tartışırken, köklü aileler ile sonradan yükselenler arasındaki saygınlık farkını gözlemler.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler