Ünlü söz
“Sivil yönetim, mülkiyetin güvenliği için kurulduğu ölçüde, gerçekte zenginin yoksula karşı, ya da bir miktar mülkü olanın hiç mülkü olmayana karşı savunulması için kurulmuştur.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
İngilizce aslı
Civil government, so far as it is instituted for the security of property, is in reality instituted for the defence of the rich against the poor, or of those who have some property against those who have none at all.
Ne anlatıyor?
Adam Smith bu sözünde devletin kökenine ve işlevine dair oldukça gerçekçi, hatta eleştirel bir görüş ortaya koyar. Ona göre sivil yönetim, mülkiyeti koruma amacıyla kurulduğu ölçüde, aslında toplumun tamamını eşit biçimde koruyan tarafsız bir aygıt değildir. Daha ziyade, mülk sahibi olanların çıkarlarını, mülksüzlere karşı koruyan bir kurumdur. Bu tespit, dönemin toplumsal yapısına ayna tutar: Hukuk ve yönetim aygıtı, mülkiyeti olanların güvenliğini sağlama işlevi üzerinden şekillenir.
Bu düşünce, Smith'in daha sonra toplumsal sözleşme kuramcılarından farklı bir konumda olduğunu da gösterir. Devletin tarafsız bir toplumsal uzlaşma ürünü olduğu fikrine karşılık, Smith devleti mülkiyet ilişkileri ve sınıfsal çıkarlar ekseninde ele alır. Ona göre mülkiyet eşitsizliği arttıkça, yönetim ve hukuk düzeninin bu eşitsizliği sürdürecek şekilde yapılandırılması eğilimi de güçlenir.
Bugünün okuru için bu söz, devletin yasalar ve kurumlar yoluyla belirli çıkar gruplarını koruyup korumadığına dair tartışmalarda önemli bir başvuru noktasıdır. Smith, serbest piyasa yanlısı bir düşünür olarak bilinse de, bu cümlede devletin sınıfsal bir boyutu olabileceğini açıkça ifade eder. Bu yönüyle söz, yalnızca iktisadi değil, siyasi düşünce açısından da kritik bir gözlemdir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Adam Smith'in "Ulusların Zenginliği" (1776) adlı eserinin beşinci kitabında, devletin ve hukukun mülkiyeti koruma işlevi bağlamında söylenmiştir. Smith bu bölümde mülkiyet eşitsizliğinin yönetim üzerindeki etkisini tartışır.
Kaynak
- Eser: Book V
- Künye: Chapter I, Part II, 775.
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Adam_Smith
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Birlik, bu ülkeye sonsuz iyilik getirmiş bir önlemdi.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Yasama organı efendilerle işçileri arasındaki farklılıkları düzenlemeye kalkıştığında, danışmanları her zaman efendilerdir. Dolayısıyla düzenleme işçilerin lehine olduğunda, her zaman adil ve hakkaniyetlidir; ama efendilerin lehine olduğunda bazen aksi olabilir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Hükümetin savurganlığı İngiltere'nin zenginlik ve gelişmeye doğru doğal ilerleyişini kuşkusuz geciktirmiş olsa da, onu durduramamıştır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“III. Her vergi, mükellefin ödemesi en uygun olacağı zamanda veya tarzda alınmalıdır.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“Denizcilik yasası yabancı ticarete ya da ondan doğabilecek zenginliğin büyümesine elverişli değildir. ... Ancak savunma refahtan çok daha önemli olduğundan, denizcilik yasası belki de İngiltere'nin tüm ticari düzenlemelerinin en bilgesidir.”
— Adam Smith (1723 – 1790)
“II. Her bireyin ödemekle yükümlü olduğu vergi belirli olmalıdır, keyfî değil.”
— Adam Smith (1723 – 1790)