İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Ticaretin kârı normalden yüksek olmaya başladığında, aşırı ticaret hem büyük hem küçük tacirler arasında genel bir hata hâline gelir.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

When the profits of trade happen to be greater than ordinary, over-trading becomes a general error both among great and small dealers.

Ne anlatıyor?

Smith bu sözde, piyasalardaki kâr oranlarının yükselmesinin yarattığı psikolojik ve ekonomik bir tuzağa dikkat çeker. Kârlar olağan düzeyin üzerine çıktığında, hem büyük hem de küçük ölçekli tacirler bu fırsattan pay almak için aşırı riskli biçimde ticarete girişir. Oysa yüksek kâr, çoğu zaman piyasadaki geçici bir dengesizlikten kaynaklanır ve bu dengesizlik düzeldiğinde pek çok tacir zarara uğrar.

Bu gözlem, Smith'in piyasa mekanizmasına duyduğu güvenle birlikte, piyasa oyuncularının irrasyonel davranabileceğini de kabul ettiğini gösterir. "Aşırı ticaret" (over-trading) kavramı, bir sektöre veya mala aşırı sermaye akması sonucu ortaya çıkan spekülatif şişkinliği anlatır. Smith, bu hatanın yalnızca deneyimsiz küçük tacirlere özgü olmadığını; büyük sermaye sahiplerinin de aynı yanılgıya kapıldığını vurgular.

Günümüzde bu fikir, finansal balonlar ve aşırı kredi genişlemeleri tartışmalarında da güncelliğini korur. Yüksek getiri beklentisi, rasyonel hesabı gölgede bırakarak toplu yanılgılara yol açabilir; Smith'in sözü bu mekanizmanın sade bir özetidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Ulusların Zenginliği'nin dördüncü kitabının birinci bölümünde geçmektedir. Smith bu bölümde ticaret metaları, para ve sermaye akışları üzerine değerlendirmeler yaparken, yüksek kâr oranlarının yol açtığı aşırı ticaret eğilimini merkantilist politikaların doğurduğu çarpıklıklar çerçevesinde ele alır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler