İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Tüccarlarımız ve imalatçı ustalarımız, yüksek ücretlerin fiyatları yükseltmek ve böylece mallarının hem yurt içinde hem de yurt dışında satışını azaltmak gibi kötü etkilerinden çokça yakınırlar. Yüksek kârların kötü etkileri hakkında hiçbir şey söylemezler. Kendi kazançlarının zararlı etkileri konusunda sessizdirler. Yalnızca başkalarının kazançlarından şikâyet ederler.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Our merchants and master-manufacturers complain much of the bad effects of high wages in raising the price, and thereby lessening the sale of their goods both at home and abroad. They say nothing concerning the bad effects of high profits. They are silent with regard to the pernicious effects of their own gains. They complain only of those of other people.

Ne anlatıyor?

Adam Smith bu sözünde, dönemin tüccar ve imalatçı sınıfının ekonomik söylemindeki çarpıcı bir çifte standardı teşhis eder. İşverenler, çalışanların ücretlerindeki artışları enflasyonun ve rekabet gücü kaybının başlıca nedeni olarak sunarken, kendi kâr oranlarının aynı etkiye sahip olabileceğini görmezden gelirler. Oysa mantık açısından her ikisi de maliyetleri artırır ve nihai fiyata yansır. Smith'e göre bu asimetrik yaklaşım, tarafsız bir analiz değil, çıkar gruplarının kendi konumlarını koruma çabasının bir yansımasıdır.

Bu gözlem, Smith'in genel yönteminin bir örneğidir: ekonomik argümanların arkasındaki sahipleri ve çıkarları açığa çıkarmak. Smith, işverenlerin örgütlü yapıları sayesinde seslerini daha kolay duyurabildiklerini, buna karşılık işçilerin dağınık yapıları nedeniyle argümanlarını savunmakta zorlandıklarını düşünür. Bu yüzden, yüksek ücretler hakkındaki eleştirilerin yüksek sesle dile getirilmesine karşılık yüksek kârlar hakkında derin bir sessizliğin hakim olduğunu belirtir.

Sözün güncelliği bugün de sürmektedir. Gelir dağılımı, asgari ücret ve kurum kârları üzerine yapılan tartışmalarda benzer asimetrik söylemler sıkça görülür. Smith'in işaret ettiği bu çifte standart, ekonomik tartışmalarda kimin sesinin daha güçlü çıktığını ve hangi maliyetlerin görünür kılındığını sorgulamamız için hâlâ önemli bir uyarıdır.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Adam Smith'in 1776 tarihli "Ulusların Zenginliği" eserinin Birinci Kitap, Dokuzuncu Bölümü'nde yer alır. Bu pasajda Smith, dönemin tüccarlarının yüksek ücretlere yönelik eleştirilerine karşı çıkarak kâr oranlarını da aynı ölçüyle değerlendirmek gerektiğini savunur.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler