İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Yukarıdaki ilkelerin aşikâr adaleti ve yararlılığı, onları bütün ulusların az ya da çok dikkatine sunmuştur.”

— Adam Smith (1723 – 1790)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

The evident justice and utility of the foregoing maxims have recommended them more or less to the attention of all nations.

Ne anlatıyor?

Bu söz, Adam Smith'in vergilendirme üzerine sıraladığı dört temel ilkenin ardından yaptığı bir değerlendirmedir. Smith, belirlilik, uygunluk ve az maliyetle toplama gibi ilkelerin taşıdığı mantıksal gücün, kendiliğinden fark edilebilir bir nitelikte olduğunu söyler. Bu ilkelerin doğruluğu ve faydası öylesine açıktır ki, hiçbir ulus bunları tamamen görmezden gelemez. Ancak Smith burada dikkatli bir ifade kullanır: uluslar bu ilkeleri "az ya da çok" dikkate almışlardır; yani hiçbiri bunlardan tamamen habersiz değildir, fakat uygulama dereceleri farklılık gösterir.

Bu değerlendirme, Smith'in genel yöntemini de yansıtır: O, soyut ilkeler koyup sonra bunları tarihsel ve karşılaştırmalı örneklerle test eder. Vergi ilkelerinin farklı ülkelerdeki uygulamalarına baktığında, bu ilkelerin evrensel bir akıl ve adalet duygusundan kaynaklandığını, ancak siyasi ve idari koşulların bunların tam olarak hayata geçirilmesini engellediğini ima eder. Böylece Smith, ideal vergilendirme anlayışının bir yandan teorik temelini atarken bir yandan da gerçek dünyadaki sapmaları fark etmeye davet eder. Bu yaklaşım, onun ekonomi ile ahlak felsefesi arasında kurduğu köprünün bir örneğidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu ifade, Adam Smith'in "Ulusların Zenginliği" adlı eserinin beşinci kitabının vergilendirme üzerine yazılmış bölümünde yer alır. Smith, vergilendirmenin dört temel ilkesini sıraladıktan sonra bu değerlendirme cümlesiyle farklı ülkelerdeki uygulamaları incelemeye geçer. Eser, 1776'da İskoç Aydınlanması'nın etkisi altında, modern ekonominin temel metinlerinden biri olarak yayımlanmıştır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler