Ünlü söz
“Aklına imreniyorum, ama korkaklığından nefret ediyorum.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ζηλῶ σε τοῦ νοῦ, τῆς δὲ δειλίας στυγῶ.
Ne anlatıyor?
Bu söz, bir kişide hem hayranlık uyandıran hem de nefret ettiren iki farklı özelliğin aynı anda bulunabileceğini çarpıcı biçimde ifade eder. Konuşmacı, karşısındaki kişinin zekâsını, düşünme yeteneğini takdir ederken; bu yeteneğin gerektirdiği cesareti gösterememesini, yani korkaklığını şiddetle reddeder. Akıl ile cesaret arasındaki uyumsuzluk, insanın en temel çelişkilerinden biridir: Doğruyu görebilmek, onu savunacak yürekliliğe sahip olmayı her zaman beraberinde getirmez.
Antik Yunan düşüncesinde 'nous' (akıl, zihin) en değerli insani yetilerden biri kabul edilir; ancak tek başına yeterli değildir. Erdemli bir yaşam, aklın cesaretle birleşmesini gerektirir. Bu sözde konuşmacı, düşünce ile eylem arasındaki bu kopukluğu sert bir dille eleştirir. Günümüzde de söz, ne yapılması gerektiğini bilen ama harekete geçmekten çekinen, doğruyu gören ama sessiz kalan kişilere yönelik evrensel bir eleştiri olarak okunabilir.
Hangi bağlamda söylendi?
Sofokles'in 'Elektra' tragedyasında, Elektra'nın kız kardeşi Krizothemis'e söylediği sözlerdendir. Krizothemis, zalim yönetime karşı daha temkinli ve uzlaşmacı bir tutum sergiler; Elektra ise kardeşinin aklını kabul etmekle birlikte, onun korkakça boyun eğişini açıkça kınar.
Kaynak
- Eser: Electra
- Künye: Line 1027 (tr. R. C. Jebb, 1894)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiçbir şeyi düşünmemekte hayat en tatlıdır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü haklı olanla birlikteyken büyük düşünmek mümkündür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü kimse kötü haberler getiren haberciden hoşlanmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Zeus benim hükümdarımdır, ölümlülerden ise hiç kimse.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)