Ünlü söz
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
τὸ κέρδος ἡδύ, κἂν ἀπὸ ψευδῶν ἴῃ.
Ne anlatıyor?
Bu söz, insan doğasının karanlık bir yönüne işaret eder: Maddi çıkar veya kazanç elde etme arzusu, ahlaki ilkeleri ve doğruluğu gölgede bırakabilir. Sofokles, kazancın baştan çıkarıcı doğasını, kaynağının yalan veya hile olmasına rağmen insana tatlı gelmesiyle betimler. Bu, sadece bireysel bir zaaftan ziyade, toplumda sıkça gözlemlenen bir davranış biçiminin tespiti gibidir: İnsanlar, çoğu zaman elde ettikleri yararın meşruiyetini sorgulamadan, sonucun tatlılığına kapılırlar. Antik Yunan düşüncesinde bu tür sözler, ahlaki uyarı ve insan davranışının gerçekçi bir analizi olarak sıkça kullanılmıştır.
Bugünün okuruna bu söz, dürüstlük ve bütünlük hakkında güçlü bir uyarı sunar. Kısa vadeli kazançlar, yalanlar ve hileler üzerine inşa edildiğinde, her ne kadar başlangıçta tatlı görünse de uzun vadede güveni, itibarı ve iç huzuru aşındırır. Sofokles'in bu gözlemi, etik karar alma süreçlerinde sonuçların ne kadar cazip olursa olsun, araçların meşruiyetini sorgulamanın önemini hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Of uncertain placement
- Künye: Frg. 833 TrGF (tr. E. H. Plumptre, 1865)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Zeus benim hükümdarımdır, ölümlülerden ise hiç kimse.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)