Ünlü söz
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
οὐκ ἐξάγουσι καρπὸν οἱ ψευδεῖς λόγοι.
Ne anlatıyor?
Sofokles bu kısa fragmanda, yalan ve aldatma üzerine kurulu sözlerin kalıcı bir değer üretemeyeceğini anlatır. "Meyve vermek" imgesi tarımsal bir döngüden alınmıştır: Gerçek bir tohum nasıl sabırla ekilip büyür ve sonunda ürün verirse, doğru söz de zamanla karşılığını bulur. Sahte söz ise kısır bir tohuma benzer; görünüşte bir şey vaat etse de sonunda boş çıkar.
Bu düşünce, Sofokles'in oyunlarındaki karakterlerin sıklıkla yüzleştiği bir meseledir. Aldatıcı konuşmalar, yanlış kehanetler ve kendini kandırmalar trajedilerdeki çatışmaların önemli bir kaynağıdır. Fragmanda vurgulanan şey, yalnızca ahlaki bir yargı değil, aynı zamanda pratik bir gözlemdir: Toplumsal ilişkiler güven üzerine kurulur ve yalan bu güveni tükettiğinde kendi zeminini de yok eder.
Günümüz okuruna söz, söylem ile sonuç arasındaki bağı hatırlatır. İster özel ilişkilerde ister kamusal alanda olsun, gerçeğe dayanmayan vaatlerin ve anlatıların uzun vadede karşılıksız kalacağını öne sürer.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu dize, Sofokles'in hangi oyununa ait olduğu kesin olarak bilinmeyen fragmanlarından biridir. August Nauck'in derlediği ve daha sonra genişletilen Tragicorum Graecorum Fragmenta (TrGF) adlı fragman koleksiyonunda 834 numarayla yer alır. Çeviride E. H. Plumptre'nin 1865 tarihli Sofokles çevirisi esas alınmıştır.
Kaynak
- Eser: Of uncertain placement
- Künye: Frg. 834 TrGF (tr. E. H. Plumptre, 1865)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü haklı olanla birlikteyken büyük düşünmek mümkündür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)