Ünlü söz
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ταχεῖα πειθὼ τῶν κακῶν ὁδοιπορεῖ.
Ne anlatıyor?
Bu kısa ve yoğun fragmanda Sofokles, kötülüğün ve onu savunan sözlerin insanları kolayca etkilediğini, hızla yayıldığını anlatır. "İkna" (πειθώ) burada kişileştirilmiş gibidir: Kötülüğün ikna gücü, bir yolcu gibi hızla ilerler. Yani insanlar, kötü olan bir şeye inanmaya, onu dinlemeye ve onun peşinden gitmeye çoğu zaman iyi olana olduğundan daha kolay kapılırlar.
Sofokles'in tragedyaya özgü yaklaşımında bu düşünce, karakterlerin yanlış kararlara sürüklenmesinde önemli bir rol oynar. İnsan aklı ve iradesi, tutkuların ya da kötü niyetli kişilerin cazip sözlerine direnmekte zorlanır. Kötülük, iyiye göre daha az dirençle karşılaşır ve bu yüzden hızla yol alır; iyilik ise genellikle daha yavaş ve zahmetli bir şekilde ilerler.
Söz, günümüzde de geçerliliğini koruyan bir gözlemdir: Aldatıcı bilgiler, zararlı fikirler ve kötü örnekler toplumda hızla yayılırken; doğruluk, erdem ve iyi olanın kabulü çoğu zaman daha yavaş ve güç olur. Bu nedenle insanın, kendisine hızla gelen ve kolayca cazip görünen "ikna"lara karşı dikkatli olması gerektiğini ima eder.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu fragman Sofokles'in belirsiz konumlu bir tragedyasından günümüze ulaşmıştır; TrGF 870 numarasıyla kayıtlıdır. Fragman, antik yazarların Sofokles'ten yaptığı alıntılar aracılığıyla korunmuştur ve hangi oyunun hangi bölümünden alındığı bilinmemektedir.
Kaynak
- Eser: Of uncertain placement
- Künye: Frg. 870 TrGF (tr. E. H. Plumptre, 1865)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Böyle dostları yitirenler sevinir, onlara sahip olanlar ise kaçmak için dua eder.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)