İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”

— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

ἄκων δ᾿ ἁμαρτὼν οὔτις ἀνθρώπων κακός.

Ne anlatıyor?

Sofokles bu kısa ve yoğun sözüyle, ahlaki değerlendirmenin kalbine iradeyi yerleştirir. Ona göre bir eylemin "kötü" sayılabilmesi için kişinin o eylemi bilerek ve isteyerek yapmış olması gerekir. İstemeyerek, bilgisizlikten, yanılgıdan ya da zorunluluktan kaynaklanan hatalar, kişiyi ahlaken kötü yapmaz. Bu düşünce, Antik Yunan düşüncesinde özellikle Sokrates çevresinde gelişen "kimse bilerek kötülük yapmaz" anlayışıyla da paralellik taşır; kötülük bir bilgi eksikliği ya da irade dışı bir sapma olarak görülür.

Söz aynı zamanda insan ilişkilerinde yargılamadan önce anlamayı öğütleyen bir tavrı da barındırır. Birini suçlamadan önce niyetini ve koşullarını göz önünde bulundurmak gerekir. Bu yaklaşım, trajik karakterlerin çoğu zaman farkında olmadan felakete sürüklendiği Sofokles'in oyunlarındaki insan anlayışıyla da uyumludur: Kahramanlar çoğu kez bilmedikleri bir hakikatin kurbanı olurlar.

Bugün de bu söz, hata ile kötülük arasına çizilen sınırı hatırlatan bir uyarı olarak okunabilir. İnsanları yalnızca sonuçlarına göre değil, niyetlerine ve bilgi düzeylerine göre değerlendirme gereğini vurgular.

Hangi bağlamda söylendi?

Sofokles'in kayıp oyunlarından günümüze ulaşan bir fragmandır (Frg. 665 TrGF). Hangi oyuna ait olduğu kesin olarak bilinmemektedir; antik derlemelerde alıntılanarak korunmuştur.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler