Ünlü söz
“Çünkü haklı olanla birlikteyken büyük düşünmek mümkündür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ξὺν τῷ δικαίῳ γὰρ μέγ᾿ ἔξεστιν φρονεῖν.
Ne anlatıyor?
Sofokles bu sözünde, insanın kendisini büyük ve güçlü hissetmesi ile adalet arasında doğrudan bir bağ kurar. Söz, kişinin ancak haklı bir davayı savunurken, doğru ve adil bir konumdayken özgüvenle hareket edebileceğini, yüksek düşünebileceğini ve cesur olabileceğini anlatır. Burada 'büyük düşünmek' ifadesi yalnızca kibirli bir gururu değil, aynı zamanda meşruiyetten kaynaklanan manevi bir gücü ve kararlılığı da ifade eder. Çünkü adalet, insana dayanak olur; haklı olan kişi, haksızlık karşısında yılmadan konuşabilir ve eyleme geçebilir.
Bu düşünce, Antik Yunan dünyasındaki adalet ve erdem anlayışıyla yakından ilişkilidir. Atina trajedilerinde karakterler çoğu zaman haklılıklarını kanıtlamaya, topluluk önünde konumlarını savunmaya çalışır. Sofokles, adaleti yalnızca toplumsal bir kural olarak değil, aynı zamanda insanın iç dünyasında taşıdığı bir güç kaynağı olarak da görür. Günümüzde de bu söz, doğru bildiğinden emin olan birinin daha kararlı ve etkili olabileceğini hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz Sofokles'in 'Aias' (Ajax) adlı tragedyasının 1125. dizesinde geçer. Oyun, Troya Savaşı sonrasında onurunu yitiren kahraman Aias'ın çevresinde gelişen çatışmaları işler. Diyalog içinde bu ifade, haklı bir konumda olan kişinin kendinden emin konuşabileceği fikrini vurgulamak için kullanılır. Dize, karakterler arasındaki bir tartışmada güçlü ve gururlu bir tavrın ancak adil bir gerekçeye dayandığında anlamlı olabileceğini ortaya koyar.
Kaynak
- Eser: Ajax
- Künye: Line 1125 (Cassell's, 1907)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Cesaret et bana, cesaret et evladım. Gökte her şeyi gören ve hükmeden yüce Zeus hâlâ var.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü kimse kötü haberler getiren haberciden hoşlanmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Ama hiçbir yalan zamanın yaşlılığına kadar sürünerek ilerlemez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Yoksul da olsa bir insan onurlar içinde yaşayabilsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bir kadının yeminlerini suya yazarım.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)