Ünlü söz
“Cesaret et bana, cesaret et evladım. Gökte her şeyi gören ve hükmeden yüce Zeus hâlâ var.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
θάρσει μοι, θάρσει, τέκνον. ἔτι μέγας οὐρανῷ Ζεύς, ὃς ἐφορᾷ πάντα καὶ κρατύνει.
Ne anlatıyor?
Bu söz, umutsuzluk ve korku karşısında ilahi adaletin varlığına duyulan inancı dile getirir. Konuşan kişi, muhatabına yalnız olmadığını, gökte insanların yaptıklarını gören ve dünyaya hükmeden bir gücün bulunduğunu hatırlatır. Burada Zeus, kişisel bir tanrıdan çok evrensel düzenin, gözetleyen ve adaleti sağlayan ilkenin simgesidir.
Antik Yunan tragedyasında tanrıların her şeyi gördüğü inancı, insanların gizli suçlardan kaçamayacağı düşüncesiyle bağlantılıdır. Bu söz de işlenen haksızlıkların cezasız kalmayacağına, ilahi düzenin eninde sonunda işleyeceğine duyulan güveni yansıtır. Umut, belirsiz bir iyimserlikten değil, tanrısal düzenin sürekliliğinden beslenir.
Bugünün okuru için söz, en karanlık anlarda bile bir düzen ve anlam arayışının insan ruhunu nasıl ayakta tuttuğunu gösterir. İster dinsel ister ahlaki bir çerçevede olsun, yapılanların görüldüğüne ve nihai bir dengenin var olduğuna inanmak, bireye dayanma gücü verir.
Hangi bağlamda söylendi?
Sofokles'in Elektra oyununun koroya ait bu sözleri, yas tutan Elektra'nın umutsuzluğunu yatıştırmaya yöneliktir. Elektra, babası Agamemnon'un öldürülmesinin ardından sarayda annesi Klytaimnestra ve onun sevgilisi Aigisthos'un baskısı altında yaşamaktadır. Koro, ona cesaret vermek ve hâlâ dünyayı gözetleyen tanrısal adaletin varlığını hatırlatmak amacıyla bu sözleri söyler.
Kaynak
- Eser: Electra
- Künye: Lines 173–175 (tr. R. C. Jebb, 1894)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bir kadının yeminlerini suya yazarım.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü aşk yalnızca erkeklerin üzerine gelmez, kadınların da üzerine gelmez, tanrıların yukarıdaki ruhlarını bile altüst eder ve denize açılır; onu engellemeye her şeye gücü yeten Zeus'un bile gücü yetmez, o da boyun eğer ve isteyerek ona eğilir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü haklı olanla birlikteyken büyük düşünmek mümkündür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü kimse kötü haberler getiren haberciden hoşlanmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Ey acıyı bilmeyen Uyku, ey dertleri tanımayan Uyku, esintisiyle bize gel, iyilik getiren, iyilik getiren, ey efendi!”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Zeus benim hükümdarımdır, ölümlülerden ise hiç kimse.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)