Ünlü söz
“Ama deneyerek bilmek gerekir; çünkü bildiğini sansan bile, denemedikçe bilgiye sahip olamazsın.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ἀλλ᾿ εἰδέναι χρὴ δρῶσαν· ὡς οὐδ᾿ εἰ δοκεῖς ἔχειν, ἔχοις ἂν γνῶμα, μὴ πειρωμένη.
Ne anlatıyor?
Bu söz, bilginin yalnızca düşünceyle ya da varsayımla elde edilemeyeceğini, gerçek bilgiye ancak uygulama ve deneyim yoluyla ulaşılabileceğini anlatır. 'Bildiğini sanmak' ile 'bilmek' arasındaki fark vurgulanır. İnsan, bir konuyu kavradığını düşünebilir; fakat onu eylem içinde sınamadıkça bu yalnızca bir kanıdan ibarettir. Özellikle sözü söyleyen karakterin bağlamında, başkasının düşüncelerine güvenmek yerine doğrudan kendi tecrübesiyle hareket etmesi gerektiği ifade edilir.
Antik Yunan düşüncesinde deneyim, tıpkı el sanatları ve zanaatlerde olduğu gibi, bilgiye giden önemli bir yol olarak görülür. Burada bilgi salt akıl yürütmeyle değil, aktif olarak yapıp görerek elde edilir. Sofokles, karakterin ağzından yalnızca olay örgüsündeki bir kararı değil, aynı zamanda insanın bilgiyle ilişkisine dair kalıcı bir gerçeği dile getirir: Anlamak için eylemek gerekir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: Trachiniae
- Künye: Lines 592–593 (tr. R. C. Jebb, 1892)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“İnsanlar gördükten sonra çok şeyi anlayabilir; ama görmeden önce hiç kimse gelecekte ne yapacağını bilemez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Her şeyi araştırma; pek çok şeyin gizli kalması da güzeldir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Yaşlılık ve zamanın aşındırması her şeyi öğretir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Öğretilebilir olanı öğreniyorum, bulunabilir olanı arıyorum, dileyebileceğim şeyi tanrılardan diledim.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Eyvahlar olsun! Düşünen kişiye hiçbir yarar sağlamadığında, düşünmek ne korkunç bir şeydir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)