Ünlü söz
“Eyvahlar olsun! Düşünen kişiye hiçbir yarar sağlamadığında, düşünmek ne korkunç bir şeydir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
φεῦ φεῦ, φρονεῖν ὡς δεινὸν ἔνθα μὴ τέλη λύῃ φρονοῦντι.
Ne anlatıyor?
Bu söz, bilginin tek başına güç olmadığını, eyleme dönüşmediğinde ya da bir sonuç doğuramadığında insana acı veren bir yük haline gelebileceğini anlatır. Doğruyu gören, durumu kavrayan ama elinden bir şey gelmeyen kişi için farkındalık bir çeşit lanete dönüşür. Cahil kalmak acı verse de, bilip de çaresiz kalmak çok daha derin bir ıstıraptır.
Tragedyanın dünyasında karakterler çoğu zaman olacakları önceden sezer, gerçeği bilir ama olayların akışını değiştiremez. Bu yüzden söz, insanın anlama yetisiyle eylem gücü arasındaki uçurumu gösterir. Günümüzde de bir hastanın doktoru tarafından bilgilendirilip tedavi imkânı bulamaması, bir bilim insanının uyardığı tehlikenin önemsenmemesi ya da birinin içinde bulunduğu çıkmazı görüp değiştirememesi bu durumun örnekleridir.
Hangi bağlamda söylendi?
Sofokles'in bir tragedyasından alınmıştır; çevirmen notuna göre anlamı, 'Bilgelik, ona sahip olan kişi için hiçbir işe yaramadığında bir lanettir' şeklinde de aktarılmıştır. Söz, özellikle trajik kahramanın durumu kavradığı ama kaderinin akışını değiştiremediği anlarda söylenir. Bu tür ifadeler, Sofokles'in insanın bilgisiyle kaderi arasındaki gerilime duyduğu ilgiyi yansıtır.
Kaynak
- Künye: Lines 316–317 (tr. Dudley Fitts and Robert Fitzgerald, 1949) : Wisdom is a curse when wisdom does nothing for the man who has it. (tr. Stephen Berg and Diskin Clay, 1978)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“İnsanlar gördükten sonra çok şeyi anlayabilir; ama görmeden önce hiç kimse gelecekte ne yapacağını bilemez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiçbir şeyi düşünmemekte hayat en tatlıdır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Alçakça kazançlar felaketler doğurur.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü, efendim, felakete uğrayanlarda bir kez doğmuş olan akıl asla yerinde durmaz, dışarı çıkar.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hastayken boş konuşmak, aklı başında bir adamın işi değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)